علت اسهال کودکان چیست ؟ روش های تشخیص و درمان اسهال در کودکان و نوزادان

ژانویه 1, 2019
علت اسهال کودکان چیست ؟ روش های تشخیص و درمان اسهال در کودکان و نوزادان

اسهال در کودکان و نوزادان یکی از مشکلات گوارشی است که در این گروه سنی بسیار شایع می باشد و هر از گاهی به سراغشان می آید. اسهال کودک باعث می شود که بدن همراه با مدفوع آب زیادی دفع نماید، در نتیجه بدن به طور ناگهانی با مشکل کم آبی مواجه می شود که وضعیتی فوق العاده خطرناک برای سلامتی است. کودکان و نوزادان در مقابل چنین وضعیتی به شدت آسیب پذیر هستند و ابتلا به اسهال می تواند لطمه های جبران ناپذیری به سلامتی آنها وارد کند و در موارد شدیدتر مرگ هم به دنبال خواهد داشت.

یکی از شایع ترین علل مرگ و میر کودکان و نوزادان در گذشته، اسهال و کم آبی بود که به دنبال آن ایجاد می شد. به همین دلیل مواردی از قبیل اسهال کودک و اسهال نوزاد نیاز به توجه ویژه و رسیدگی های فوری پزشکی دارند و باید سریعا علت آن را یافت و درمان آن را آغاز نمود.

علت اسهال در کودکان و نوزادان

یکی از مهم ترین موارد علت اسهال کودکان و نوزادان به عفونت های دستگاه گوارش به خصوص عفونت های روده ای که از نوع ویروسی است باز می گردد. البته عفونت های باکتریای و انگلی هم می توانند باعث ایجاد اسهال کودکان شوند.  چنین عفونت هایی عمدتا از طریق دست های آلوده به خصوص در حین غذا خوردن و بازی کردن منتقل می گردند. پس بهتر است مرتبا دست های کودکان را با آب گرم و صابون بشویید و محیط اطراف و اسباب بازی های آنها را مرتب ضدعفونی نمایید. این موضوع به پیشگیری از بروز اسهال کودکان کمک زیادی خواهد کرد.

از دیگر موارد علت اسهال کودکان و نوزادان می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • مصرف آب آلوده
  • عفونت گوش
  • مصرف غذاهای آلوده
  • حساسیت به برخی مواد غذایی
  • عدم تحمل برخی مواد غذایی
  • عوارض ناشی از مصرف برخی داروها
  • مصرف آنتی بیوتیک
  • بیماری سندروم روده ی تحریک پذیر
  • بیماری کرون روده
  • بیماری سلیاک
  • مسافرت
  • مصرف نوشیدنی های حاوی شیرین کننده های مصنوعی
  • استرس

تشخیص اسهال در کودکان

علت اسهال در کودکان

علت اصلی و اولیه ی اسهال کودکان بیشتر به انواع عفونت های روده ای باز می گردد. در شرایطی که میکروب ها به روده ی کودک نفوذ کرده اند واکنش دفاعی بدن آغاز می شود و اسهال یکی از مهم ترین علائم آن است. به عبارت دیگر بدن کودک در حال دفع میکروب ها از روده است. به همین علت بیشتر کودکان همراه با اسهال، تب می کنند. در صورتی که مدفوع کودک شما  با علائم و نشانه های زیر همراه بود، کودک شما به اسهال مبتلا شده است و باید فورا درمان او را آغاز نمایید:

  • مدفوع شل و آبکی و کاملا روان
  • درد و دل پیچه
  • نفخ شکم
  • بی اشتهایی
  • تب
  • حالت تهوع و استفراغ
  • کاهش وزن
  • ضعف و بیحالی شدید
  • مشاهده ی علایم کم آبی بدن که بیشتر در پوست کودک نمود پیدا می کند.
  • کاهش دفعات و حجم ادرار کودک
  • غلیظ شدن و کدر شدن ادرار کودک

تشخیص اسهال در نوزادان

تشخیص اسهال نوزاد کمی مشکل تر از اسهال کودکان است؛ زیرا از آنجایی که نوزادان در ماه های اول تولد، فقط از شیر مادر یا شیر خشک استفاده می کنند و غذای آنها مایع است ، در حالت طبیعی مدفوع آنها کاملا شل و روان است و با شروع غذاهای کمکی و جامد در آغاز 6 ماهگی کم کم شکل مدفوع سفت تر می شود. چنین موردی را نباید با اسهال اشتباه گرفت. اما در صورتی که حرکات روده ای نوزاد تغییر کند و به طور ناگهانی افزایش یابد یعنی تعداد دفعات دفع مدفوع نوزاد در طول روز بیشتر شود و شکل و قوام مدفوع هم آبکی و روان باشد ممکن است نوزاد شما دچار اسهال شده باشد و باید فورا درمان آن را زیر نظر پزشک متخصص آغاز نمود.

روش های درمان اسهال کودکان و نوزادان

روشهای درمان

برای درمان اسهال کودکان و نوزادان در مواردی که ناشی از یک عفونت ساده است می توان از یک رژیم غذایی مناسب در کنار روش های درمان خانگی اسهال کمک گرفت. در این شرایط باید توجه ویژه ای به تامین آب بدن کودک یا نوزاد داشته باشید و در صورتی که علایم و نشانه های اسهال در طول مدت زمان 48 ساعت برطرف نگردید و همچنان ادامه داشت یا مواردی از قبیل ابتلا به اسهال خونی مشاهده شد باید فورا به پزشک مراجعه کرد. به یاد داشته باشید که اگر علت اسهال کودک شما از نوع عفونی است باید مصرف آنتی بیوتیک ها به طور منظم آغاز گردد و در صورتی که برخی بیماری های گوارشی باعث ایجاد اسهال کودک شده است باید درمان بیماری را آغاز نمود.

برای درمان اسهال نوزاد، روش های زیر کمک زیادی می کند:

  • مصرف آب و مایعات فراوان
  • مصرف غذاهایی مانند موز له شده، پوره ی سیب ، برنج کته و ماست ( بعد از 6 ماهگی )
  • توجه ویژه به بهداشت نوزاد و تعویض مرتب پوشک او

برای درمان اسهال کودکان روش های زیر توصیه می شود:

  • توجه به آب بدن کودک و نوشیدن آب و مایعات فراوان برای درمان اسهال کودکان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
  • مصرف آنتی بیوتیک در صورت ابتلا به اسهال عفونی
  • درمان بیماری های زمینه ای عامل اسهال
  • افزایش دریافت چربی برای درمان اسهال کودکان اهمیت دارد.
  • افزایش مصرف پروبیوتیک ها مانند ماست به درمان اسهال کودکان کمک زیادی می کند.
  • کاهش مصرف آب میوه
  • افزایش مصرف فیبر
  • شستن مداوم دست های کودک با آب گرم و صابون

روش های خانگی درمان اسهال کودکان و نوزادان

اسهال از مواردی است که ممکن است به دفعات برای کودک یا نوزاد شما رخ دهد و مدیریت و درمان آن در منزل امکان پذیر است. البته در شرایطی که علایم و نشانه های اسهال ظرف مدت زمان 48 ساعت به طور کامل برطرف شود در غیر این صورت باید درمان خانگی اسهال را متوقف ساخت و به پزشک مراجعه کرد. برای درمان اسهال کودکان و نوزادان با روش های درمان خانگی  باید قبل از هر چیزی به خطر کم آبی بدن کودک توجه کرد. مصرف آب و مایعات در این میان نقش فوق العاده مهمی دارد. علاوه بر این موارد زیر هم برای درمان اسهال کودکان و نوزادان مفید و موثرند:

  • افزایش مصرف چربی و فیبر
  • موز
  • ماست
  • برنج کته
  • رژیم غذایی مناسب
  • سیب زمینی آب پز کاملا پخته
  • سرکه سیب
  • محلول ORS
  • پوره ی سیب
  • آب نارگیل
  • آب برنج