علت زگیل تناسلی بدون رابطه | پیشگیری از انتقال غیر جنسی hpv

تصور عموم افراد جامعه این است که تنها راه انتقال زگیل تناسلی رابطه جنسی است، در حالی که اینگونه نیست. با این که ابتلا به ویروس HPV و زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی کمتر رایج است، اما باید آن را جدی گرفت. خصوصا در مردان که علائم زگیل تناسلی ممکن است دیرتر تشخیص داده شود. در این مطلب از کلینیک زارعی بررسی می‌کنیم که چه عواملی می‌توانند باعث بروز زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی در مردان و زنان شوند. همچنین به اهمیت پیشگیری، نقش سیستم ایمنی و راه‌های انتقال غیر جنسی ویروس HPV می‌پردازیم.

زگیل تناسلی چیست؟ یکی از شایع‌ترین عفونت‌های مقاربتی (STI) است که به دلیل قدرت سرایت بسیار بالا، حتی با یک‌ بار تماس جنسی با فرد آلوده می‌تواند به بدن منتقل شود. پس از ورود ویروس HPV، امکان دارد زائده‌های کوچک و گوشتی در اطراف ناحیه تناسلی، واژن یا مقعد ظاهر شوند.

نکته مهم این است که بسیاری از افراد بدون آن‌که از ابتلای خود خبر داشته باشند، ناخواسته ویروس را به دیگران منتقل می‌کنند.

آیا بدون رابطه زگیل تناسلی می‌گیریم؟

انتقال ویروس HPV و زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی هم امکان پذیر است و می‌تواند از راه‌های مختلفی اتفاق بیفتد که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

در سایت everlywell.com این سوال مطرح شده که آیا می‌توان بدون رابطه جنسی به HPV مبتلا شد؟ 

پاسخ کوتاه این است: بله. شما می‌توانید از طریق راه‌های غیر جنسی نیز به HPV مبتلا شوید. این یعنی هر کسی، از نوزاد گرفته تا بزرگسال ممکن است در معرض این ویروس قرار بگیرد. با این حال، آگاهی از راه‌های مختلف ابتلا، روش‌های تشخیص و درمان HPV می‌تواند به شما کمک کند تا نگرانی‌های مربوط به این بیماری را بهتر مدیریت کنید.

This begs the question, can you get HPV without having sex? The short answer is yes. You can contract HPV through non-sexual exposure. This means that anyone can contract HPV, from babies to adults. [2] However, knowing the different ways you can get HPV and how to diagnose and treat HPV when it occurs can help put your mind at ease about your risk for HPV.

راه‌های ابتلا به زگیل تناسلی بدون رابطه در زنان و مردان

در ادامه با مهم‌ترین دلایل ابتلا به زگیل تناسلی بدون رابطه در زنان و مردان آشنا خواهید شد:

1. ضعیف بودن سیستم ایمنی

اگر چه ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن به تنهایی سبب ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی نمی‌شود، اما طبق شواهد به دست آمده کسانی که از سیستم ایمنی ضعیف‌تری برخوردار هستند؛ با کوچکترین تماس پوستی با شخص آلوده به HPV مبتلا خواهند شد. از طرفی ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن شرایط لازم برای ابتلا به دیگر عفونت‌های مقاربتی همچون تبخال تناسلی را فراهم خواهد کرد.

یکی از اصلی‌ترین دلایل ابتلا به زگیل تناسلی بدون داشتن رابطه جنسی، ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن است. این موضوع خصوصا در افرادی که تحت شیمی‌درمانی هستند یا داروهای سرکوب‌ کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، شیوع بیشتری دارد. در چنین شرایطی، فرد ممکن است با کوچک‌ترین تماس پوستی با ویروس HPV به آن مبتلا شود و به همین دلیل باید بیشتر از دیگران مراقب باشد.

مطلب مرتبط: ویروس اچ پی وی HPV چیست؟

2. استفاده از تیغ و لوازم بهداشتی مشترک عامل زگیل تناسلی بدون رابطه

طبق تحقیقات انجام شده ممکن است ویروس HPV از طریق زخم‌ یا خراشیدگی روی پوست منتقل شود. بنابراین وقتی از بعضی وسایل مشترک با فرد آلوده استفاده کنید، احتمال انتقال ویروس اچ پی وی و زگیل تناسلی افزایش می‌یابد. وسایلی که در صورت تماس با نواحی حساس بدن می‌تواند باعث ابتلا به زگیل شود:

• تیغ اصلاح
• وسایل اپیلاسیون و اصلاح بدن
• لباس زیر
• حوله

3. انتقال از طریق مراکز لیزر، پیرسینگ و خالکوبی

در بعضی از این مراکز به دلیل عدم رعایت بهداشت کافی و استریل نکردن سوزن‌های تتو و پیرسینگ، احتمال انتقال ویروس اچ پی وی به شدت افزایش می‌یابد و یکی از راه‌های ابتلا به زگیل تناسلی بدون رابطه در زنان و مردان شناخته می‌شود.

همچنین این موضوع در بعضی مراکز اپیلاسیون و لیزر هم به دلیل استریل نکردن هندپیس‌ها و لوازم اپیلاسیون اتفاق می‌افتد. به همین دلیل توصیه می‌کنیم برای این خدمات حتما به مراکز بهداشتی و تایید شده مراجعه کنید.

4. انتقال زگیل تناسلی از طریق کولپوسکوپی و سونوگرافی واژینال

طبق تحقیقات انجام‌ شده یکی از راه‌های انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه، تماس با وسایل و تجهیزات معاینات پزشکی آلوده است. در یکی از مطالعات، ۱۷۹ نمونه سواب پلی‌استر از اشیایی مانند لامپ‌ها، لوله‌های ژل سونوگرافی، کولپوسکوپ‌ها و اسپکولوم‌ها در دو بیمارستان دانشگاهی و چهار مطب خصوصی زنان و زایمان جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد حدود ۱۸ درصد از این نمونه‌ها حاوی DNA ویروس HPV بودند که این میزان به‌ ویژه در مطب‌های خصوصی و روی دستگاه‌های کولپوسکوپی بیشتر گزارش شد.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که در صورت عدم رعایت کامل اصول ضدعفونی و استریلیزاسیون، امکان انتقال ویروس HPV از طریق برخی تجهیزات پزشکی وجود دارد.

5. انتقال اچ پی وی از مادر به نوزاد

بسیاری از مادرانی که نمی‌دانند به اچ پی وی و زگیل تناسلی مبتلا هستند، با زایمان طبیعی این ویروس را به نوزاد هم انتقال می‌دهند. بنابراین بررسی اچ پی وی در زمان بارداری اهمیت زیادی دارد و اگر به این ویروس مبتلا بودید، حتما سزارین انجام دهید که تا حد امکان احتمال انتقال این ویروس به کودک پایین بیاید.

6. تماس پوستی نواحی مخاطی

حتی در صورت تماس پوستی نواحی حساس بدن و بدون دخول و رابطه جنسی کامل هم امکان انتقال زگیل تناسلی وجود دارد. برخی از راه‌های انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه کامل و دخول، شامل موارد زیر است:

• رابطه جنسی دهانی
• تماس نواحی تناسلی

حتی بدون دخول و بدون برقراری رابطه جنسی کامل هم امکان انتقال زگیل تناسلی وجود دارد. از آنجایی که ویروس HPV از طریق تماس مستقیم پوست به پوست منتقل می‌شود، هرگونه تماس پوستی در نواحی حساس بدن می‌تواند خطر انتقال را به همراه داشته باشد. برخی از راه‌های انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه کامل و دخول شامل موارد زیر است:

• رابطه جنسی دهانی (تماس دهان با نواحی تناسلی یا مقعدی فرد آلوده)
• تماس مستقیم نواحی تناسلی بدون دخول
• تماس دست با ناحیه تناسلی آلوده و سپس تماس با ناحیه تناسلی فرد دیگر

به همین دلیل، نداشتن دخول به‌ تنهایی تضمینی برای جلوگیری از انتقال زگیل تناسلی نیست و رعایت بهداشت، آگاهی و مراقبت در هر نوع تماس پوستی اهمیت زیادی دارد.

اهمیت مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق

با توجه به این‌که انتقال زگیل تناسلی حتی بدون رابطه جنسی کامل و صرفا از طریق تماس‌های پوستی نیز امکان‌پذیر است، مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق و به‌موقع اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بسیاری از افراد مبتلا به HPV ممکن است هیچ علامت ظاهری نداشته باشند یا ضایعات را با مشکلات پوستی دیگر اشتباه بگیرند.

پزشک با معاینه بالینی و در صورت نیاز انجام آزمایش‌های تشخیصی مانند تست HPV، پاپ اسمیر، کولپوسکوپی یا نمونه‌برداری، می‌تواند وجود ویروس را تشخیص داده و مناسب‌ترین روش درمان یا کنترل بیماری را پیشنهاد دهد. تشخیص زودهنگام علاوه بر جلوگیری از پیشرفت بیماری، نقش مهمی در کاهش احتمال انتقال ویروس به دیگران دارد.

پیشگیری از انتقال غیر جنسی زگیل تناسلی و درمان

با این که رابطه جنسی شایع‌ترین راه انتقال زگیل تناسلی و ویروس HPV است، اما تنها مسیر ابتلا محسوب نمی‌شود. رعایت بهداشت فردی، پرهیز از استفاده از وسایل مشترک مثل تیغ، حوله و لباس زیر و انتخاب مراکز درمانی و زیبایی معتبر با تجهیزات استریل، نقش مهمی در کاهش ابتلا به زگیل تناسلی بدون رابطه دارند. واکسن HPV یکی از موثرترین روش‌های پیشگیری از انواع پرخطر ویروس و کاهش شیوع زگیل تناسلی به شمار می‌رود. 

در صورت بروز ضایعات، بسته به شرایط بیمار، روش‌هایی مانند کرایوتراپی، لیزر زگیل تناسلی و داروهای موضعی توسط پزشک انتخاب می‌شود. همچنین تقویت سیستم ایمنی بدن و مراجعه به‌موقع برای تشخیص زودهنگام، علاوه بر جلوگیری از عود مجدد زگیل‌ها، نقش مهمی در کنترل بیماری و کاهش احتمال انتقال ویروس hpv دارد.