تمام کسانی که سابقه تجربه کردن این عارضه را داشتند، دنبال روشهایی برای از بین بردن نفخ شکم فوری میگردند. نفخ شکم و معده به شرایطی گفته میشود که معمولا فرد احساس سفتی یا نوعی گرفتگی، پر بودن کامل معده همراه با درد دارد. حتی اگر تازه هم اجابت مزاج داشتید، ممکن است احساس نفخ کنید. حتی اگر این عارضه به دلیل مشکلات هورمونی یا استرس به وجود بیاید، نفخ روده و شکم به عنوان یکی از رایج ترین عارضه های گوارشی در نظر گرفته میشود. همچنین می توان گفت که در موارد دیگر، بیماری های زمینه ای یا ارثی نیز میتوانند در رخ دادن این عارضه دخیل باشند.
درمان نفخ شکم و روشهای کامل از بین بردن بادکردن دل
بر اساس علت ایجاد نفخ در معده، روش درمان نسبت به اینکه باید دارویی باشد یا خانگی، متفاوت است. در ادامه راه های از بین بردن نفخ شکم فوری را گفته و همچنین بهترین دمنوش برای نفخ شکم را معرفی میکنیم.
- داروهای بدون نسخه: با مشورت پزشک می توانید از داروخانه ها داروهای متنوعی مانند بیسموت ساب سالیسیلات (پپتو-بیسمول) و دایمتیکون (گاز-ایکس، فازیم) را تهیه کنید که باعث تسکین سریع نفخ شکم می شوند.
- داروهای تجویزی: برخی از این داروها که پزشک متخصص آن را متناسب شرایط بیمار تجویز میکند، اثربخشی بالاتری داشته و بیماری های زمینه ای مانند سندرم روده تحریک پذیر یا رشد بیش از حد باکتری های روده کوچک که باعث ایجاد گاز می شوند را هدف قرار می دهد. زیرا درمان این بیماری ها به نوبه خود می تواند نفخ شکم را هم از بین ببرد.
- مکمل ها: اگر به لاکتوز حساسیت دارید، مصرف لاکتاز (موجود در بازار بدون نسخه) ممکن است هنگام مصرف لبنیات به تسکین گاز کمک کند. مکمل دیگری به نام آلفا-گالاکتوزیداز (بینو) نیز وجود داشته که می تواند باعث تسهیل در تجزیه حبوبات و سبزیجات برای کاهش گاز شود.
حتما تمام داروهای بالا را با مشورت دکتر متخصص گوارش مصرف کنید.
بهترین دمنوش برای نفخ شکم
طبق رضایت افراد مبتلا و آزمایشات علم پزشکی، بهترین چای گیاهی یا همان دمنوش برای نفخ عبارتند از:
- دمنوش نعنا: با شل کردن عضلات روده باعث کاهش گاز و اسپاسم می شود.
- دمنوش بابونه: این دمنوش در کل برای از بین بردن درد در ناحیه شکمی و ناراحتی های گوارشی موثر است.
- دمنوش رازیانه: رازیانه با کمک به هضم بهتر غذا در مسیر گوارش باعث کاهش باد در شکم شده و خاصیت ضدالتهابی دارد.
- دمنوش زیره سبز: زیره برای کسانی که یبوست دارند مثل معجزه عمل میکند. خاصیت ضد نفخ قوی هم دارد.
- چای زنجبیل: این گیاه پرخاصیت با افزایش حرکات روده به کنترل گاز و جلوگیری از سوء هاضمه کمک میکند.
- دمنوش گشنیز خشک: گشنیز باعث تحریک ترشح آنزیم های گوارشی میشود. در نتیجه دفع گاز راحت تر اتفاق افتاده و در روده ها جمع نمیشود.
به استناد از مجله پزشکی netmeds.com؛
Peppermint is widely recognized for its effectiveness in relieving gas and bloating, thanks to its antispasmodic and digestive properties
دمنوش گیاهی نعناع فلفلی به دلیل خواص ضد اسپاسم و گوارشی خود، به دلیل اثربخشی اش در تسکین گاز و نفخ بسیار شناخته شده است.
نفخ شکم چیست؟
باد شکم (به انگلیسی Abdominal bloating) در حقیقت در درجه اول به معنی احساس سفتی، فشار به روده ها و پر بودن روده است. زنان و مردان مبتلا به این عارضه ممکن است تورم شکم خود را احساس کنند یا نکنند. این عارضه می تواند همراه با درد خفیف بوده یا شدیدا دردناک باشد. اگرچه در برخی از بیماران پس از گذشت چند روز خود به خود از بین میرود اما در برخی ممکن است به طور مزمن عود کند.
همانطور که در ابتدا به این امر اشاره کردیم؛ مشکلات گوارشی و چالش های هورمونی می توانند باعث بروز نفخ دوره ای شوند. اگر نفخ معده شما برطرف نشد، باید برای تشخیص علت دقیق به دنبال مراقبت های پزشکی باشید.
باد کردن شکم چقدر رایج است؟
بین ۱۰ تا ۲۵ درصد از افراد سالم، ممکن است هر از گاهی نفخ شکم را تجربه کنند. حدود ۷۵ درصد از این افراد شدت علائم خود را متوسط تا شدید توصیف میکنند. تقریباً ۱۰ درصد از آن ها ادعا دارند این حالت را به طور مداوم نیز تجربه می کنند. هر چند در میان زنان و مردانی که سندرم روده تحریک پذیر (IBS) دارند، این آمار ممکن است تا ۹۰ درصد هم برسد.
همچنین تا ۷۵ درصد از زنان، پیش از شروع یا در حین چرخه قاعدگی، با نفخ مواجه می شوند. نکته جالب این است تنها نیمی از کسانی که از این عارضه رنج میبرند تنها تورم فیزیکی شکم خود را تجربه می کنند.
علت نفخ شکم چیست؟
شایع ترین علت باد کردن شکم عموما تجمع گاز بیش از حد غذا در روده ها است. اگر دائما بعد از خوردن غذا این حس به سراغتان آمد، میتواند نشان دهنده یک مشکل گوارشی در سراسر سیستم گوارشی شما باشد. در این مواقع 3 احتمال رایج وجود دارد:
- سرعت غذا خوردن فرد بالاست و دچار نفخ معده میشود.
- فرد دچار عدم تحمل برخی از ویتامین ها در غذا بوده که باعث تجمع گاز و محتویات غذا در دستگاه گوارش میشود. (عدم تحمل غذایی)
- چرخه قاعدگی (پریود) در زنان یکی دیگر از دلایل رایج ولی موقتی است.
گاهی اوقات نفخ معده می تواند نشان دهنده یک بیماری جدی تری باشد. بنابراین در صورت تجربه احساس گرفتگی بیش از حد در شکم حتما به متخصص گوارش یا پزشک عمومی مراجعه کنید.
گاز
پخش شدن گاز یک عمل طبیعی برای هضم مواد خوراکی در روده ها است، اما از طرفی جمع شدن گاز بیش از حد در روده می تواند به این معنی باشد که هضم شما به هم ریخته است. زمانی که این گازها پس از خوردن نوشیدنی های گازدار جمع شد، بیشتر از طریق آروغ زدن قبل از رسیدن به روده خارج می شوند. گازهای ایجاد شده در روده بیشتر توسط باکتری ها که وظیفه هضم کربوهیدرات را بر عهده دارند، در فرآیندی به نام تخمیر تولید می شوند.
اگر تخمیر بیش از حد در حال انجام است، به این دلیل است که کربوهیدرات های زیادی به طور طبیعی زودتر در فرآیند گوارش، قبل از رسیدن به آن باکتری های روده، جذب نمی شوند. این اتفاق می تواند بنا بر چند دلیل باشد. شاید برای هضم مناسب، خیلی سریع غذا خورده باشید. یا ممکن است نوعی بیماری عدم تحمل غذایی خاص یا بیماری گوارشی (GI) داشته باشید. برخی از علل احتمالی عبارتند از:
- سوء جذب کربوهیدرات
- رشد بیش از حد باکتری های روده کوچک (SIBO)
- اختلالات عملکردی گوارشی
- حساسیت احشایی
محتویات دستگاه گوارش
این محتویات می توانند شامل جامدات، مایعات و گاز باشند. زمانی که در امتداد مسیر گوارشی انسداد یا محدودیتی ایجاد شود، عملکرد عضلات مسئول حرکت محتویات گوارشی دچار اختلال گردد، این مواد ممکن است در دستگاه گوارش تجمع پیدا کنند. هر گونه تجمع محتویات گوارشی در طول دستگاه گوارش فضای کمتری را برای پردازش مقادیر طبیعی گاز باقی می گذارد. همچنین فضای کمتری برای چیزهای دیگر در شکم شما از جمله مایعات گردش خون و چربی باقی گذاشته که باعث سفت تر شدن عضله در این قسمت از بدن میشوند. علل انباشتگی مواد غذایی می تواند شامل موارد زیر باشد:
- یبوست
- انسداد روده
- اختلالات حرکتی
- اضافه وزن بیش از حد و تجمع چربی
هورمون ها
در زنان و دختران اغلب متوجه می شوند که نفخ شکم بیشتر با چرخه قاعدگی آنها هماهنگ است تا با روند گوارش. اگر این طور است، بهتر است بدانید که تنها نیستید. زیرا حدود سه چهارم زنان ادعا دارند که پیش از قاعدگی و در حین آن دچار نفخ متوسط تا شدید می شوند. همین موضوع در دوران قبل از یائسگی، که نوسانات هورمونی شدیدتر می شود، نیز بسیار رایج است. وقتی صحبت از نفخ شکم به میان می آید، هورمون های زنانه نقش مهمی دارند. چون می توانند از زوایای مختلفی مثل احتباس مایعات، تجمع گاز، یا کند شدن فرایند گوارش در بروز این حالت دخالت داشته باشند. حتی حساسیت شما را نسبت به این عوامل افزایش دهند.
سایر علت های نفخ شکم
این دلایل ممکن است باعث شوند که شما به طور کلی احساس بیماری و خستگی کنید. تا زمانی که علائم آزار دهنده در نهایت از بین بروند، احتمالاً جدی نیستند. اما اگر نفخ معده از بین نرفته یا بدتر شود، یا اگر علائم بیماری خطرناک تر شده مثلا تب یا استفراغ دارید، باید فورا به دنبال مراقبت های اورژانسی باشید. این دلایل میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- آسیت: تجمع تدریجی مایع در حفره شکم است. این عارضه معمولاً به دلیل بیماری کبد و گاهی اوقات به دلیل نارسایی کلیه یا نارسایی قلبی ایجاد می شود.
- نارسایی پانکراس: این نوعی اختلال عملکرد لوزالمعده است که در آن لوزالمعده شما دیگر نمی تواند آنزیم های گوارشی کافی برای انجام عملکرد خود در فرآیند گوارش تولید کند.
- التهاب معده (گاستریت) یا روده ها (آنتریت): معمولاً به دلیل عفونت باکتریایی (هلیکوباکتر پیلوری) یا مصرف بیش از حد الکل ایجاد می شود. همچنین می تواند مربوط به زخم معده باشد.
- سرطان (تخمدان، رحم، روده بزرگ، پانکراس، معده یا مزانتریک): معاینات سالانه با پزشک مراقبت های اولیه برای غربالگری سرطان مهم است.
روش های پیشگیری از نفخ شکم
به طور معمول، طبق پیشنهاد پزشکان، پیشگیری از گاز و نفخ معده با تغییر رژیم غذایی بهتر از هر نوع درمان است. تحقیقات نشان داده است که رژیم غذایی الیگوساکاریدها، دی ساکاریدها، مونوساکاریدها و پلی الها (FODMAP) که قابلیت تخمیر کمتری در روده ها دارند، می تواند علائم گاز و التهاب روده را کاهش دهد. پیروی از یک رژیم غذایی کم FODMAP از مواد غذایی قابل تخمیر و تولید گاز جلوگیری می کند، مانند مصرف:
- الیگوساکاریدها که در گندم، پیاز، سیر، حبوبات و لوبیا یافت می شوند
- دی ساکاریدها مانند لاکتوز موجود در شیر، ماست و بستنی
- مونوساکاریدها، از جمله فروکتوز (نوعی قند موجود در میوه ها و عسل)، سیب و گلابی
- پلی ال ها یا الکل های قند موجود در غذاهایی مانند زردآلو، شلیل، آلو و گل کلم و همچنین بسیاری از آدامسها و آب نبات ها
در افراد حساس به غذاهای غنی از FODMAP، روده کوچک همیشه این کربوهیدرات ها را به طور کامل جذب نمی کند و در عوض آنها را به روده بزرگ منتقل می کند، جایی که توسط باکتری ها تخمیر شده و گاز تولید می کنند. برای اینکه ببینید آیا برخی از غذاهای FODMAP باعث ایجاد گاز و نفخ در شما می شوند، می توانید با حذف غذاهای حاوی مواد تخمیری شروع کنید و سپس به آرامی آنها را یکی یکی به رژیم غذایی خود بازگردانید تا غذاهایی که باعث ایجاد این مشکل می شوند را شناسایی کنید.
In the long run, the key to preventing bloating is understanding its cause. If mild constipation is the problem, a fiber-rich diet, water and exercise may help, but these steps won’t always work for chronic constipation. Chronic constipation and other conditions, such as IBS or gastroparesis, require medical treatment, so it’s important to talk to your doctor about your bloating symptoms.
در دراز مدت، کلید پیشگیری از نفخ، درک علت آن است. اگر مشکل یبوست خفیف باشد، یک رژیم غذایی غنی از فیبر، آب و ورزش ممکن است کمک کند، اما این مراحل همیشه برای یبوست مزمن کارساز نیستند. یبوست مزمن و سایر شرایط، مانند IBS یا گاستروپارزی، نیاز به درمان پزشکی دارند، بنابراین مهم است که با پزشک خود در مورد علائم نفخ خود صحبت کنید.
منبع خبر: hopkinsmedicine.org
