به طور کلی بیوفیدبک نوعی درمان جایگزین است که به بیمار کمک می کند برخی از عملکردهای غیر ارادی بدن مانند ضربان قلب و تنفس خود را در صورت عملکرد غیرطبیعی، بتواند کنترل کند. اما این تنها کاربرد بیوفیدبک نبوده و انواع مختلفی از کاربردهای این روش درمانی وجود دارد. که می تواند به مدیریت شرایطی مانند درد مزمن، اضطراب و بی اختیاری مقعد (عدم توانایی در کنترل کردن خروج مدفوع) با تقویت عضلات کف لگن کمک کند.
بیوفیدبک Biofeedback چیست؟
بیوفیدبک (درمان بیوفیدبک Biofeedback) یک رویکرد پزشکی بوده که به تغییر در نحوه عملکرد بدن کمک میکند. این یک تمرین ذهنی برای بدن است که باعث تقویت سلامت جسمی و روانی میشود.
در طول یک جلسه بیوفیدبک، پزشک از تجهیزات و ابزارهای تخصصی غیر تهاجمی برای اندازه گیری عملکردهای غیر ارادی بدن شما استفاده می کند. این اندازه گیری ها شامل مواردی مانند ضربان قلب، تنفس و تنش عضلانی هستند. بر اساس بازخورد اولیه، دکتر پیشنهاد می کند که چگونه می توانید تغییرات ارادی (آگاهانه) را برای این عملکردهای عمدتا غیر ارادی ایجاد کنید. با آموزش و تمرین، می توانید یاد بگیرید که آن تغییرات بدنی را بدون تجهیزات، خودتان انجام دهید.
اکثر پزشکان از بیوفیدبک به عنوان یک درمان مستقل برای درمان بیماری از نوع خاص استفاده نمی کنند. اما می تواند به مدیریت علائم برخی شرایط کمک کند.
کدام پزشک بیوفیدبک انجام میدهد؟
بسیاری از پزشکان در حوزه های مختلف می توانند درمان بیوفیدبک را ارائه دهند، از جمله:
- روان پزشکان: برای درمان اختلالات روانی و اضطراب.
- روان شناسان: برای مدیریت استرس، اضطراب و مشکلات رفتاری.
- فیزیوتراپیست ها: برای کمک به بهبود عملکرد عضلات و کاهش درد.
- متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی: برای کمک به بیماران در بازگشت به فعالیتهای روزمره.
- متخصصان درد: برای مدیریت درد مزمن.
ارائه دهندگانی که بیوفیدبک را انجام می دهند باید برای استفاده از این درمان توسط انجمن فیزیولوژی کاربردی روانی و بیوفیدبک (AAPB) تایید شده باشند. قبل از شروع درمان مطمئن شوید که شخصی که قرار است برای شما این روش را انجام دهد، دارای گواهینامه تخصصی است.
کاربردهای بیوفیدبک چیست؟
مطالعات نشان می دهد که روش بیوفیدبک میتواند به مدیریت شرایط زیر کمک کند:
- اضطراب، افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD).
- اختلال کمبود توجه/بیش فعالی (ADHD).
- سندرم خستگی مزمن.
- درد مزمن، از جمله کمردرد مزمن، درد مزمن لگن (درد مقعدی) و سایر سندرم های درد.
- یبوست.
- صرع.
- بی اختیاری مدفوع (روده) و بی اختیاری ادرار.
- فیبرومیالژیا
- فشار خون بالا.
- بی خوابی
- سردردهای میگرنی و سردردهای تنشی.
- سندرم رینود
- وزوز گوش
ممکن است این روش به تنهایی برای درمان قطعی موارد بالا کافی نباشد و پزشک آن را همراه با یک روش درمانی اصلی انجام دهد.
همچنین medicalnewstoday.com، ادعا دارد؛
Several studies found that when people with high blood pressure used HRV biofeedback, their blood pressure declined.
چندین مطالعه نشان داد که وقتی افراد مبتلا به فشار خون بالا از بیوفیدبک HRV استفاده کردند، فشار خون آنها کاهش یافت.
روش انجام Biofeedback چگونه است؟
در طول یک جلسه بیوفیدبک، متخصص سنسورهای بدون درد یا دستگاههایی را بر روی بدن شما قرار می دهد. این سنسورها سیگنال های فیزیولوژیکی بدن شما را اندازه گیری میکنند، مانند:
- با قرار دادن نوارهایی دور شکم و سینه که سنسورهایی برای اندازه گیری نرخ و الگوهای تنفسی دارند.
- سنجش ضربان قلب با استفاده از پالس سنج یا سنسورهای متصل به الکتروکاردیوگرام (EKG).
- ارزیابی حرکت و تنش عضلات با استفاده از الکترومیوگرافی سطحی (sEMG)، که شامل سنسورهایی بر روی پوست شما بالای برخی از عضلات است.
- طبیعی بودن میزان عرق بدن با استفاده از سنسورهای پاسخ گالوانیک پوست (GSR)، که معمولاً به نوک انگشتان یا کف دست شما متصل می شوند.
- اندازه گیری فعالیت الکتریکی مغز با استفاده از الکتروانسفالوگرام (EEG)، که شامل سنسورهایی است که به پوست سر شما متصل می شوند. بیوفیدبک EEG همچنین به عنوان نوروفیدبک شناخته میشود.
- سنجیدن دمای پوست با استفاده از سنسور پوستی.
تاثیر بیوفیدبک عضلات کف لگن
به طور کلی می توان گفت که بیوفیدبک بر روی آرامش عضلات کف لگن در حین اجابت مزاج تاثیر گذاشته که باعث بهبودی و اثر مثبت بر روی فعالیت EMG می شود. به خصوص بیمارانی که دچار گشادی مقعد بوده و بی اختیاری دفع گاز یا مدفوع دارند، نسبت به قبل پس از انجام یک دوره کامل بیوفیدبک عضلات کف لگن بهبود بیشتری در کیفیت زندگی و رضایت از عملکرد روده خود حس کرده اند.
Electrical stimulation of the pelvic floor is typically used for women who experience urinary frequency, urgency or incontinence due to an overactive bladder condition. It is also used to help pelvic floor strengthening in women with weak vaginal muscle tone.
تحریک الکتریکی کف لگن معمولاً برای زنانی که تکرر ادرار، فوریت یا بی اختیاری ادرار را به دلیل وضعیت مثانه بیش فعال تجربه می کنند استفاده می شود. همچنین برای کمک به تقویت کف لگن در زنان با تونوس عضلات واژن ضعیف استفاده می شود.
northwell.edu
بیوفیدبک برای دسترسی به این عضلات، معمولاً با استفاده از دستگاه منحصر به فردی مفید است. این دستگاه کوچک دستی به سیم هایی متصل می شود که توسط الکترودهای خارجی روی پوست پرینه قرار می گیرد. یکی دیگر از روش های اتصال دستگاه به پوست، توسط حسگرهای داخلی است. که در کانال واژن یا رکتوم قرار گرفته و به بیمار متصل می شوند.
برای تقویت عضلات کف لگن چند جلسه بیوفیدبک لازم است؟
تعداد جلسات عموما می تواند به شرایطی که فرد دارد و نحوه پاسخ دادن بدن او به بیوفیدبک بستگی دارد. هر جلسه معمولاً 30 تا 45 دقیقه طول می کشد.
در کنار این جلسات، بیمار ممکن است نیاز باشد تمرینات اضافی را در خانه انجام دهد تا اثرات آن را افزایش دهد. برای مثال، درمانگر بیوفیدبک ممکن است تکنیک های آرام سازی یا تمرینهای ذهنی را به آنها بدهد تا امتحان کنند.
نتیجه گیری حاصل از درمان با این روش
کامپیوترها اطلاعات دریافتی از این سنسورها یا دستگاه ها را پردازش کرده و به سرعت آن را به شما گزارش می دهند. بسته به نوع درمان ممکن است بازخورد را به صورت های زیر تجربه کنید:
- بصری، مانند تغییر گرافیک ها یا الگوها بر روی صفحه نمایش.
- شنوایی، مانند تغییر در تن صدا یا تغییرات در حجم موسیقی.
- لمسی، زمانی که ارتعاشات را از طریق یک دستگاه پرتابل احساس می کنید.
آیا می توانم بیوفیدبک را خودم انجام بدهم؟
بله. هنگامی که تمرینات را از طریق بیوفیدبک همراه با پزشک متخصص یا فیزیوتراپ پیش برده و ابزارهای نظارتی یاد گرفتید، می توانید روش ها را در خانه تمرین کنید.
مزایای انجام بیوفیدبک چیست؟
بیوفیدبک می تواند به شما کمک کند کنترل بیشتری بر سلامت و تندرستی اندام خود داشته باشید. با تمرین در طول جلسات و بین جلسات، می توانید یاد بگیرید که چگونه تغییرات کوچکی برای کاهش استرس، بهبود عملکرد و کاهش درد در قسمت های مختلف بدن خود ایجاد کنید.
اما برای تجربه مزایای بالقوه، باید فعالانه در درمان شرکت کنید و انگیزه یادگیری و ایجاد تغییرات را داشته باشید.
خطرات و عوارض
هیچ خطری برای درمان با روش بیوفیدبک وجود ندارد. این غیر تهاجمی است و هیچ گونه عوارض جانبی یا عوارض احتمالی وجود ندارد.
سوالات متداول درباره بیوفیدبک
بیوفیدبک عضلات کف لگن چگونه انجام میشود؟
تقویت عضلات با روش بیوفیدبک، در واقع ماهیچه های کف لگن را با استفاده از حسگرهایی برای نظارت بر فعالیت عضلات در حالی که بیمار تمرینات کف لگن را انجام می دهد، انجام میشود.
بیوفیدبک مناسب چه کسانی است؟
بیوفیدبک عضلانی برای افراد مبتلا به اختلال عملکرد کف لگن، بی اختیاری، درد مزمن یا ضعف عضلانی و همچنین ورزشکارانی که به دنبال بهبود کنترل عضلات هستند، مفید است.
آیا بیوفیدبک عضلات دردناک است؟
خیر، این روش تقویتی عضلانی غیر تهاجمی و بدون درد است. حسگرها به سادگی فعالیت ماهیچه ها را بدون تحریک الکتریکی یا ایجاد ناراحتی کنترل می کنند.
چه مدت طول می کشد تا نتایج با بیوفیدبک عضلانی مشاهده شود؟
نتایج متفاوت است، اما بسیاری از افراد پس از 4 تا 8 هفته جلسات ثابت بیوفیدبک همراه با تمرینات هدفمند، متوجه بهبود قدرت و کنترل عضلانی می شوند.
