تغییر رنگ مدفوع نشانه های زیادی دارد. اگرچه اغلب اوقات رنگ مدفوع شما نسبت به چیزی که میخورید تغییر میکند، اما تغییرات غیرعادی و رنگ هایی مثل سبز، سفید یا زرد در مدفوع ممکن است به معنای خطری باشد که قسمتی از بدن با آن درگیر است.
در ادامه از بخش تخصصی مقالات گوارشی کلینیک زارعی، طیف رنگ طبیعی مدفوع را بررسی میکنیم. همچنین در مقابل معنی نشانه های ظاهری دفع غیرطبیعی را نیز می سنجیم. توجه کنید بهترین کار زمان مشاهده هر نوع تغییرات غیرطبیعی در مدفوع؛ مراجعه به متخصص گوارش یا پزشک عمومی است.
رنگ طبیعی مدفوع
در بزرگسالان، زنان و مردانی که به بلوغ جسمانی رسیده اند، مدفوع قهوه ای ملایم طبیعی ترین رنگ است. البته اگر رنگبندی مختلفی را در مدفوع خود هر از چند گاهی تجربه کنید، به این معنی نیست که حتما به بیماری خاصی مبتلا هستید. همچنین طیف پالت قهوه ای در مدفوع میتواند متغیر باشد. اما در صورتی که رنگ ترشحات روده ای به طور غیر طبیعی تغییر کرد و به طور مداوم این رنگ پایداری داشت، نشانه ای از این است که عارضه ای غیر طبیعی در بدن شما در حال رخ دادن است.
درباره این موضوع بیشتر بدانید: روشهای تقویت معده و دستگاه گوارش
رنگ طبیعی مدفوع در نوزادان و کودکان می تواند متفاوت از بزرگسالان باشد. در آنها کاملا بستگی به این دارو که کودک هنوز در حال تغذیه از شیر مادر است یا غذا میخورد.
زمانی که شاهد هر کدام از این عوارض در کودک خود بودید، ضروری است که فورا به فوق تخصص گوارش کودکان یا پزشک عفونی کودکان مراجعه کنید.
Unhealthy stools can indicate a range of health issues, from dietary problems to serious diseases. Monitoring stool characteristics such as color, consistency, shape, and frequency can provide valuable insights into one’s digestive health.
مدفوع ناسالم می تواند طیف وسیعی از مشکلات سلامتی، از مشکلات غذایی گرفته تا بیماری های جدی را نشان دهد. نظارت بر ویژگی های مدفوع مانند رنگ، قوام، شکل و دفعات دفع می تواند بینش ارزشمندی در مورد سلامت گوارش فرد ارائه دهد.
منبع: https://www.medicinenet.com/stool_color_changes/article.htm
رابطه استرس و رنگ مدفوع
با توجه به اینکه تاثیر استرس بر رنگ مدفوع کاملا بستگی به سیستم جسمی هر فرد دارد، اما وجود بیلی روبین بیش از حد می تواند باعث زرد شدن مدفوع شود. این تنها پیامد منفی وجود بیلی روبین در بدن نبوده و علاوه بر آن می تواند قسمت های دیگر بدن را نیز درگیر کند. پیش آمدن اختلال در عملکرد کبد، لوزالمعده و کیسه صفرا نیز می تواند منجر به عدم تعادل بیلی روبین شود. در همین حال، استرس و برخی از بیماری ها می توانند بر نحوه هضم مواد مغذی تاثیر بگذارند. که در نتیجه منجر به تغییرات رنگی در خروجی بدن میشوند.
در این موضوع بیشتر بخوانید: تاثیر استرس بر عملکرد دستگاه گوارش
کدام رنگ مدفوع خطرناک است؟
در حقیقت می توان گفت که اگر ظاهر مدفوع شما قرمز یا سیاه قیری بود یعنی به احتمال بسیار زیاد عارضه خطرناکی به نام ملنا اتفاق افتاده است. ملنا همان خون در مدفوع است که میتواند به صورت مخفی یا نمایان باشد.
- رنگ های خطرناک مدفوع: قرمز، سیاه، سفید، زرد چرب
خطرات ناشی از تغییر رنگ مدفوع نسبت به ظاهر آن عبارتند از:
- خطر مدفوع قرمز روشن: اغلب ناشی از خونریزی در قسمت روده بزرگ یا مقعد است. که نیازمند بررسی فوری نزد پزشک متخصص گوارش است.
- خطر مدفوع سیاه یا قیری: معمولاً نشانه خونریزی از معده یا روده در ناحیه فوقانی آن است. که عارضه هشداردهنده ای به شمار می رود.
- خطر رنگ سفید یا خاکستری: این رنگ ناشی از اختلالی در ناحیه صفراست.(مثل بیماری های کبدی یا انسداد مجرای صفراوی.
- خطر مدفوع زرد چرب و بدبو: خطر ناشی از این نشانه ظاهری مدفوع میتواند علامتی از سوء جذب یا مشکلات مربوط به لوزالمعده باشد.
[رنگ سبز معمولاً خطرناک نیست ولی در صورت تداوم یا همراهی با علائم دیگه باید بررسی توسط پزشک آزمایش شده و مورد بررسی قرار گیرد].
تغییر رنگ مدفوع نشانه خونریزی معده است؟
در حالت کلی رنگ مدفوع نشانگر وضعیت سلامت دستگاه گوارش هر شخص است. اگر چه خون روشن در مدفوع میتواند نشانه ای از وجود مشکل در ناحیه فوقانی دستگاه گوارش یا همان معده باشد، اما همیشه هم به این معنی نیست.
بیماری هایی که قسمت فوقانی دستگاه گوارش را درگیر کرده و باعث تغییر رنگ مواد دفع شده میشوند:
- ریفلاکس معده به مری (GERD): برگشت اسید به مری، همراه با سوزش سر دل
- زخم معده یا دوازدهه: درد شکم، تهوع، یا مدفوع سیاه ناشی از خونریزی
- ورم معده (گاستریت): التهاب دیواره معده، ممکنه با نفخ یا تهوع همراه باشد
- عفونت هلیکوباکتر پیلوری: باکتری شایع که موجب زخم معده می شود
- سرطان مری یا معده: علائم دیررس همچون کاهش وزن، درد و بلع سخت
- خونریزی گوارشی فوقانی: معمولاً با استفراغ خونی یا مدفوع قیری مشخص می شود
همچنین emedicinehealth.com در این باره بیان میکند:
Bleeding from the gastrointestinal tract (esophagus, stomach, small intestine, large intestine) leading to red, maroon, or black tarry stools may at times be without any symptoms at all.
خونریزی از دستگاه گوارش (مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ) که منجر به مدفوع قرمز، خرمایی یا سیاه قیری میشود، ممکن است گاهی اوقات هیچ علامتی نداشته باشد.
علت تغییر رنگ مدفوع چیست؟
طبیعی ترین رنگ مدفوع که نشانه سلامت عملکرد دستگاه گوارش شماست، قهوه ای است. با این حال در برخی مواقع از زندگی ممکن است رنگ هایی مانند سبز، زرد، سفید یا حتی قرمز را در مدفوع خود مشاهده کنید. همانطور که گفتیم اکثر اوقات رنگ ضایعات گوارشی ناشی از خوراک فرد است. اما این مورد برای برخی از افراد صدق نمی کند. زیرا زمانی که یک رنگ غیر از قهوه ای را مشاهده کردند، به این معنی است که اختلالی در عملکرد قسمتی از بدن و به خصوص دستگاه گوارش ایجاد شده است.
اگر شخصی هستید که می دانید رژیم غذایی نادرستی دارید که به شدت مضر است؛ به طور طبیعی هر چند وقت یک بار رنگ غیر طبیعی در مدفوع خود مشاهده می کنید. اما به این نکته توجه کنید. که وقتی غذای مضر از روده شما دفع شد، تغییرات رنگی در خروجی بدن نیز باید به حالت طبیعی خود (قهوه ای) برگردد.
متاسفانه اغلب افراد اطلاعات کاملی از علت تغییر رنگ مدفوع خود ندارند. در ادامه این دلایل را برای فهم بهتر لیست کردیم:
- مدفوع زرد: رنگ زرد مدفوع اکثرا ناشی از مشکلات مجاری صفراوی یا بیماری سلیاک است. این عارضه غیر طبیعی می تواند به این معنی باشد که فرد غذاهای چرب یا خوراکی های سرشار از بتاکاروتن مانند هویج، سیب زمینی شیرین یا کدو حلوایی زیاد مصرف میکند.
- مدفوع سیاه: دلیل اصلی مدفوع قیری رنگ یا اصطلاحا ملنا اغلب مصرف مکمل های آهن، پپتو بیسمول یا خوردن مقدار زیادی تمشک باشد. در موارد خطرناک مدفوع سیاه می تواند نشانه ای از خونریزی دستگاه گوارش در قسمت فوقانی آن باشد.
- مدفوع سبز: مدفوع سبز رنگ می تواند به دلیل اسفناجی باشد که هنگام غذا میل کردید یا خامه داخل شیرینی جات. اما مدفوع سبز همچنین می تواند به چیزی مانند عفونت یا دفع خیلی سریع مدفوع اشاره داشته باشد.
- مدفوع سفید: رنگ ضایعات گوارشی سفید یا مایل به خاکستری ناشی از این است که شخص کبد چرب، مجرای صفراوی، کیسه صفرا یا پانکراس دارد. اما برخی از داروهای بدون نسخه یا نوشیدن بیش از حد لبنیات نیز می توانند باعث آن شوند.
- مدفوع قرمز: رنگ قرمز در این مواد زائد ناشی از نوشیدنی های حاوی رنگ خوراکی قرمز یا حتی خوردن چغندر باشد. یا ممکن است نشانه بواسیر یا خونریزی مقعدی باشد.
برای درمان علت تغییر رنگ مدفوع به کدام پزشک مراجعه کنیم؟
برای تشخیص علت دقیق و درمان این شرایط، شرایطی مانند خونریزی روده یا بیماریهای پانکراس، کیسه صفرا یا کبد، ممکن است نیاز به ارزیابی دقیق توسط متخصص داخلی، کلینیک های مراقبت های اولیه (PCP) مانند پزشک عمومی یا متخصص اطفال، پزشک داخلی، جراح عمومی یا متخصص گوارش (پزشکی که در بیماری های دستگاه گوارش تخصص دارد) داشته باشد.
*لازم به ذکر است در صورتی که پزشک تخصص لازم را نداشته باشد، شما را به متخصص ارجاع میدهد*.
سلام…من مدفوع طبیعی ولی کنار مخرج یامعقدم ازداخل لایه های مدفوع سفید بی بو هست…آیا مشکل بدی دارم یامریضی ..باید چکارکنم
سلام دوست عزیز برای تشخیص دقیق باید کلونوسکوپی انجام بدید تا نتایج آزمایش بررسی بشه
سلام باعرض پوزش،من داخل مدفوعم خون قرمزهست،اماسوزش یادردندارم،لطفا راهنمایی کنید
سلام دوست عزیز
ممکن است نشانه بواسیر داخلی یا شقاق خفیف باشد اگر فقط یکبار بوده جای نگرانی ندارد اما اگر تکرار می شود باید به پزشک مراجعه کنید