مدفوع سیاه (ملنا) سفت و شل نشانه چیست | 3 درمان مدفوع سیاه

ملنا (مدفوع سیاه) یکی از علائم خونریزی داخلی بوده که معمولاً در دستگاه گوارش فوقانی (GI) اتفاق می افتد. هنگامی که خون قبل از بیرون آمدن از طریق مدفوع از دستگاه گوارش شما عبور کرده و سیاه می شود.

ملنا و مدفوع سیاه در واقع تفاوت جزئی با یکدیگر دارند. به این شکل که پزشک زمانی میگوید ملنا دارید که رنگ مدفوع شما در واقع ناشی از خونریزی داخلی است. اما مدفوع سیاه اغلب نشانه خونریزی گوارشی است، اما نه همیشه. برخی داروها، مکمل ها و غذاها نیز ممکن است مدفوع شما را سیاه کنند. در این صورت، ملنا نامیده نمی شود.

ملنا یا مدفوع سیاه یعنی چه؟

عارضه “ملنا” به انگلیسی Melena در واقع یک اصطلاح پزشکی برای مدفوع سیاه و قیری رنگ است که از خونریزی در دستگاه گوارش فوقانی (GI) بیمار ناشی می شود. مدفوع سیاه نشانه وجود خون کهنه در دستگاه گوارش بوده که به این شکل ظاهر شده است. خون در حین حرکت در دستگاه گوارش شما از بالا (ابتدای دستگاه گوارش)، سیاه و قیری می شود. منشا دقیق این عارضه معمولاً در معده یا قسمت فوقانی روده کوچک می باشد. مواد شیمیایی و زائد گوارشی در طول حرکت خود برای دفع، با خون تعامل کرده و رنگ و بافت آن تغییر میکند.

در این باره بیشتر بدانید: دلایل تغییر رنگ مدفوع

تفاوت های عارضه ملنا با مدفوع سیاه طبیعی در جدول زیر تفکیک شده است:

ماهیت:	مدفوع سیاه بی‌ خطر	بیماری ملنا
دلایل:	مکمل‌ ها، داروها و غذاهای تیره رنگ	خونریزی داخلی، اغلب از دستگاه گوارش فوقانی
رنگ:	قهوه‌ ای تیره تا مشکی	سیاه براق، قیری یا شبیه پودر قهوه
قوام:	سفت یا نرم؛ قوام مدفوع طبیعی	چسبناک، براق و اغلب شل
بو:	بوی همیشگی مدفوع	بوی قوی، بد و فلزی به دلیل خون هضم شده
دوره بیماری:	موقت؛ به محض خروج مدفوع تمام میشود و در دفع بعدی آن را نمی بینید	با گذشت زمان ادامه یافته یا بدتر می‌ شود

تفاوت ملنا و خونریزی گوارشی چیست؟

ملنا نشانه خونریزی در دستگاه گوارش فوقانی است. اما همه خونریزی های گوارشی سیاه نیستند. اگر از انتهای دستگاه گوارش خونریزی می کنید، مانند روده بزرگ، به احتمال زیاد قرمز به نظر می رسد. خونریزی گوارشی تحتانی تازه‌ تر است و قبل از بیرون آمدن در مدفوع، مسافت کمتری برای طی کردن دارد.

دلایل مدفوع سیاه چیست؟

سیاه شدن مدفوع ناشی از خونریزی در فوقانی دستگاه گوارش (معده یا قسمت بالای روده کوچک (دئودنوم) ) میباشد. همچنین اگر احساس مزه خون در ته گلو خود میکنید، ممکن است از ناحیه تحتانی مری باشد.اگر روده شما بسیار آهسته حرکت می کند، به ندرت، ممکن است از قسمت پایینی روده کوچک یا قسمت بالایی روده بزرگ باشد.

علل خونریزی دستگاه گوارش فوقانی و مدفوع سیاه شامل موارد زیر میشود:

•  بیماری زخم پپتیک (زخم خونریزی دهنده در معده یا اثنی عشر).
•  التهاب شدید (گاستریت یا ازوفاژیت).
•  فرسایش پوشش معده (گاستروپاتی فرسایشی هموراژیک حاد).
•  تروما یا سوراخ شدن دستگاه گوارش (پارگی در پوشش داخلی دستگاه گوارش).
•  وریدهای متورم و پاره شده (واریس) در مری یا معده.
•  پارگی مری ناشی از استفراغ شدید.
•  سرطان در معده، مری یا پانکراس.
•  تب های ویروسی همراه با خونریزی، مانند ابولا.

علل دیگر سیاه شدن مدفوع (به جز ملنا)

تعدادی از بیماران گمان دارند که یبوست شدید نیز با بیماری ملنا در ارتباط است. در صورتی که چندان هم با یکدیگر مرتبط نیستند. برخی داروها، مکمل ها و غذاها ممکن است مدفوع شما را سیاه رنگ کنند، از جمله:

•  مکمل های آهن
•  بیسموت ساب سالیسیلات (Pepto Bismol®).
• داروهای حاوی کربن فعال.
•  سوسیس تهیه شده از گوشت تازه با مقدار زیادی خون که هنوز پخته نشده است. 
• مقادیر زیاد غذاهای تیره مانند شیرین بیان سیاه یا زغال اخته.

مدفوع سیاه در بارداری

مدفوع بسیار تیره ممکن است در دوران بارداری رخ دهد. همچنین اگر فقط چند قطره خون روی مدفوع مشاهده کردید، همین امروز به پزشک یا مامای خود اطلاع دهید تا در مورد علائم شما صحبت کند.

Black stools may mean you have blood in the digestive tract. You may need treatment right away, or the blood may go away on its own. Certain medicines and foods can affect the colour of stool.

مدفوع سیاه ممکن است به معنای وجود خون در دستگاه گوارش باشد. ممکن است فوراً به درمان نیاز داشته باشید، یا ممکن است خون خود به خود از بین برود. برخی داروها و غذاها می توانند بر رنگ مدفوع تأثیر بگذارند.

https://myhealth.alberta.ca/Health/pages/conditions.aspx?hwid=tm6623

این عارضه برای مادری که علائم دیگری نداشته و قبل از این اتفاق یک رژیم غذایی نادرست را دنبال کرده است، میتواند بدون نگرانی باشد.

علت مدفوع سیاه رنگ در کودکان

در 90% مواقع سیاهی مدفوع کودکان به علت مصرف خوراکی قطره آهن یا قرص های مکمل حاوی آهن است. همچنین تغییر در رژیم غذایی؛ مثل خوردن غذاهایی که به مقادیر زیاد آهن دارند مانند اسفناج، میتواند باعث سیاه شدن مدفوع کودکان شود. اما باید این را هم در نظر بگیرید که احتمال خونریزی گوارشی در کودکان کم است اما وجود دارد. در نتیجه به محض مشاهده همچین اتفاقی، سریعا به اورژانس مراجعه کنید.

چگونه بفهمم مدفوع سیاه من همان ملنا است؟

متخصص گوارش می تواند مدفوع شما را آزمایش کرده تا به طور قطعی تشخیص دهد که آیا خون در آن وجود دارد یا خیر. دکتر گوارش همچنین از شما سوالاتی در مورد سابقه سلامتی، علائم و ماهیت مدفوع شما می پرسد. ممکن است بپرسند. مواردی که باید برای تشخیص مدفوع سیاه و ملنا به آنها توجه کنید، عبارتند از:

1. شکل مدفوع

ملنا به رنگ مشکی با قوام قیری و چسبناک است. این عارضه می تواند یکی از راه های تشخیص ملنا از مدفوع سیاه رنگ باشد. با این حال، برخی از علل خونریزی دستگاه گوارش فوقانی و ملنا نیز می توانند باعث اسهال شوند و آن را مرطوب تر کنند. مقدار کمی خونریزی ممکن است قهوه ای تیره تر از سیاه به نظر برسد.

مطلب پیشنهادی: علت مدفوع چسبناک

2. بوی مدفوع

ملنا به خاطر بوی تند و زننده اش معروف است. بوی بد غیرطبیعی به این دلیل است همراه با غذا، داخل دستگاه گوارش خون نیز تجزیه و هضم می شود. هر چه اجابت مزاج دیرتر اتفاق بیفتد، مدفوع تاریک تر و بدبوتر می‌ شود. شما همان بوی متمایز را با مدفوع سیاه رنگی که خون در آن وجود ندارد، متوجه نخواهید شد.

علائم ملنا و مدفوع سیاه

علائم دیگر می تواند سرنخی از علت خونریزی یا جایی باشد که این خونریزی از کجا می آید. به عنوان مثال:

درد شکم ممکن است نشانه یک بیماری معده مانند زخم معده، گاستریت یا گاستروپاتی باشد. درد قفسه سینه ممکن است از مری شما منش داشته باشد. بیماری های پانکراس می توانند باعث درد بالای شکم یا کمر درد شوند. اگر دردی احساس نمی کنید، ممکن است یک زخم خاموش، یک تومور یا یک رگ خونی پاره شده در دستگاه گوارش خود داشته باشید.

برخی از افراد مبتلا به خونریزی دستگاه گوارش فوقانی نیز استفراغ خونی دارند. وجود خون در استفراغ شما و ظاهر آن می تواند سرنخ های دیگری باشد. خون تازه و قرمز در استفراغ شما حاکی از خونریزی فعال در معده یا مری است. خون قهوه ای تیره و بافتی که شبیه تفاله قهوه به نظر می رسد قدیمی تر است و نشان می دهد که خونریزی متوقف شده است.

روش های تشخیص ملنا از مدفوع سیاه

اگر پزشک به ملنا مشکوک باشد، با آزمایش مدفوع شروع می کند. آزمایش خون مخفی در مدفوع میتواند مشخص کند که آیا خونی در مدفوع شما وجود دارد که نمی توانید به وضوح آن را ببینید؟ اما تشخیص ملنا اول راه است. سپس پزشک شما باید علت خونریزی را تشخیص داده و به آن رسیدگی کند.

روشهای تشخیص ملنا از مدفوع سیاه عبارتند از:

1. آزمایشات خون: یک پانل متابولیک جامع که از طریق آزمایش خون به دست می آید، اطلاعات اولیه در مورد وضعیت جسمانی بدن شما و میزان خونی که از دست داده‌ اید به متخصص گوارش میدهد. سپس پزشک در مورد دلایل احتمالی با شما صحبت میکند.
2.  تست های تصویربرداری: سی تی اسکن یا سی تی آنژیوگرافی میتواند به تعیین محل منبع خونریزی کمک کند.
3. آندوسکوپی فوقانی: آندوسکوپی فوقانی (تست EGD) داخل دستگاه گوارش فوقانی شما را برای یافتن و احتمالاً رفع خونریزی بررسی می کند. فوق تخصص گوارش یک لوله نازک را با دوربینی که به آن متصل است از گلوی شما عبور می‌دهد و به معده و دوازدهه می‌ رود. آن‌ ها می‌ توانند در صورت لزوم نمونه‌ های بافتی بگیرند و از طریق آندوسکوپ اقدامات خاصی را برای توقف خونریزی فعال انجام دهند.

درمان ملنا (مدفوع سیاه) چیست؟

درمان ملنا شامل موارد زیر است:

• جایگزینی خون از دست داده بدن
• توقف خونریزی
• درمان علت خونریزی

متخصص یا فوق تخصص گوارش وضعیت جسمی شما را برای تعیین درمان مورد نیاز شما ارزیابی می کند. بسته به میزان خونی که از دست داده اید، ممکن است برای بازیابی حجم خون خود به مایعات IV یا تزریق خون نیاز داشته باشید. برخی از افراد حتی ممکن است قبل از آزمایش یا درمان بیشتر نیاز به مراقبت های ویژه داشته باشند.

پزشک اغلب می تواند خونریزی را متوقف کرده و با درمان های آندوسکوپی از خونریزی جدید جلوگیری کند. در طول آندوسکوپی فوقانی، ممکن است زخم را با کوتر الکتریکی یا با تزریق دارو به آن ببندند. گاهی اوقات، گیره یا نواری را روی رگ می‌ گذارند. گاهی دیگر نیاز به بخیه است.

داروهای مسدودکننده اسید به نام مهارکننده‌ های پمپ پروتون (PPIs) اغلب برای زخم، التهاب یا فرسایش در پوشش دستگاه گوارش شما تجویز می‌ شوند. این دسته از داروها باعث بهبودی سریع تر شده و به محافظت از بافت ها در برابر آسیب های شیمیایی کمک می کنند. برخی از علل ملنا به درمان ریشه ای تری نیاز دارند.

سوالات متداول درباره مدفوع سیاه