بواسیر مزمن یا هموروئید، ممکن است به دلیل خونریزی مداوم، باعث کم خونی فقر آهن شود. معمولا این علائم ممکن است در موارد شدید کم خونی بروز می کنند. این علائم می توانند شامل خستگی، تنگی نفس و موارد دیگر باشند.
اگر به دلیل بواسیر یا علت دیگری دچار خونریزی مداوم هستید، مهم است که برای تشخیص دقیق و برنامه درمانی با پزشک تماس بگیرید.
درمان بواسیر و کم خونی میتواند شامل رسیدگی مستقیم به بواسیر و مدیریت علائم کم خونی باشد.
در ادامه این مقاله از کلینیک دکتر علیرضا زارعی به ارتباط بین بواسیر و کم خونی، علائم، نحوه تشخیص کم خونی ناشی از بواسیر توسط پزشکان و موارد دیگر، خواهیم پرداخت.
چگونه بواسیر منجر به کم خونی میشود؟
در موارد نادر، بواسیر می تواند منجر به کم خونی شود. اگر بواسیر مزمن یا طولانی مدت داشته باشید و تحت نظر متخصص درمان اصولی دریافت نکنید، این اتفاق ممکن است به مرور زمان رخ دهد.
طبق تحقیقی که در سال های اخیر انجام شد، افرادی را که برای خونریزی رکتوم و کم خونی فقر آهن یا برای غربالگری در صورت داشتن سابقه خانوادگی سرطان، کولونوسکوپی انجام داده بودند، تحت نظر گرفتند. حدود ۲۲٪ از آنها به دلیل کم خونی فقر آهن، کولونوسکوپی انجام دادند.
حدود ۴۳٪ از افراد مبتلا به کم خونی فقر آهن، مبتلا به بواسیر داخلی تشخیص داده شدند. این مورد نشان می دهد که بواسیر داخلی می تواند یک عامل خطر برای کم خونی فقر آهن باشد.
با این حال، همه افراد مبتلا به بواسیر به کم خونی فقر آهن مبتلا نمی شوند و همه بیمارانی که مشکل کاهش گلبول های قرمز دارند، به دلیل بواسیر نیست.
مطلب پیشنهادی: مراحل لیزر بواسیر یا هموروئید + فیلم جراحی
علائم بواسیر و کم خونی چیست؟
علائم بواسیر می تواند به بواسیر داخلی یا خارجی بودن آن بستگی داشته باشد.
اگر موارد زیر را تجربه کنید، ممکن است بواسیر داخلی داشته باشید:
- خونریزی بدون درد از رکتوم
- بواسیر بیرون زده، که زمانی است که بواسیر از دهانه مقعد خارج می شود
- درد شدید، که در صورت بیرون زدگی کامل بواسیر می تواند رخ دهد
بواسیر خارجی می تواند باعث موارد زیر شود:
- یک یا چند توده حساس در نزدیکی مقعد
- خارش مقعد
- خونریزی
توجه به این نکته مهم است که علل دیگری نیز برای خونریزی مقعد وجود دارد. در صورت تجربه خونریزی یا سایر علائم بواسیر، بهتر است برای تشخیص با پزشک تماس بگیرید.
اگرچه بواسیر مزمن ممکن است به مرور زمان منجر به کم خونی فقر آهن شود، اما اگر بیماری خفیف باشد، ممکن است هیچ علامتی از کم خونی را تجربه نکنید.
بیشتر بخوانید: درمان همورئید خارجی
موارد شدیدتر کم خونی فقر آهن ممکن است باعث موارد زیر شود:
- خستگی
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- سرگیجه
- سبکی سر
- خستگی
- رنگ پریدگی پوست
روش های تشخیص کم خونی ناشی از بواسیر
اگر بواسیر مزمن دارید و پزشک شما به کم خونی مشکوک است، احتمالاً آزمایش خون را برای بررسی موارد زیر تجویز میکند:
- شمارش کامل خون
- سطح آهن خون
- سطح هموگلوبین
- سطح فریتین
اگر هنوز پزشک بواسیر را به طور قطعی تشخیص نداده اما خونریزی مقعدی دارید، حتما با متخصص این موضوع را در میان بگذارید. آنها ممکن است بتوانند با گرفتن شرح حال کامل پزشکی و انجام معاینه فیزیکی، به نتیجه مشخصی برسند.
یکی از آزمایش هایی که می تواند به تأیید بواسیر داخلی کمک کند، آنوسکوپی است. این شامل استفاده از آنوسکوپ برای مشاهده پوشش مقعد و رکتوم تحتانی است.
آزمایش های دیگر نیز ممکن است به تأیید تشخیص یا رد سایر علل احتمالی کمک کنند.
روش های درمان کم خونی ناشی از بواسیر چیست؟
درمان کاهش گلبول های قرمز ناشی از بواسیر می تواند شامل ترکیبی از درمان های بواسیر و داروهای کم خونی باشد.
روش های درمان راه های زیر را در بر میگیرند:
- مکمل های آهن
- آهن داخل وریدی (IV)
- تزریق خون، در موارد شدید
برای کمک به مدیریت بواسیر، پزشک ممکن است موارد زیر را توصیه کند:
- مصرف غذاهای پرفیبر
- نوشیدن آب کافی در روز
- مصرف نرم کننده مدفوع
- اجتناب از زور زدن در هنگام اجابت مزاج
- استفاده از حمام نشیمن چندین بار در روز برای مدیریت درد
- استفاده از کرم های بواسیر بدون نسخه برای بواسیر خارجی
درمان های پزشکی که اثر بخشی مثبتی در این شرایط دارند:
- بستن با باند لاستیکی، به ویژه برای بواسیر داخلی
- فوتوکوآگولاسیون مادون قرمز، که از نور مادون قرمز برای ایجاد بافت اسکار و قطع جریان خون استفاده می کند
- هموروئیدکتومی برای برداشتن بواسیر
- هموروئیدوپکسی با استاپلر، که شامل استفاده از دستگاه استاپلر برای درمان بواسیر داخلی شدید یا افتاده است
دکتر متخصص می تواند اطلاعات بیشتری در مورد درمانهایی که بر اساس شرایط فردی شما توصیه می کند، به شما ارائه دهد.
پیشگیری از کم خونی ناشی از بواسیر
از آنجایی که کمبود آهن در صورت عدم درمان بواسیر، احتمال ابتلا به آن را افزایش می دهد، درمان بواسیر در اسرع وقت می تواند مفید باشد.
اقداماتی که می توانید برای پیشگیری از بواسیر انجام دهید عبارتند از:
- مصرف فیبر کافی
- نوشیدن مایعات فراوان
- اجتناب از یبوست
- اجتناب از زور زدن هنگام اجابت مزاج
اگرچه درمان بواسیر مزمن معمولاً برای کمک به پیشگیری یا مدیریت کم خونی فقر آهن ضروری است، مصرف غذاهای غنی از آهن می تواند به کاهش احتمال ابتلا به کم خونی کمک کند.
نمونه هایی از این غذاها عبارتند از:
- نخود فرنگی
- لوبیا
- گوشت قرمز بدون چربی
- ماهی سالمون
- تخم مرغ
- نخود فرنگی
- سبزیجات برگ سبز تیره
- میوه خشک
- نان و غلات غنی شده با آهن
سایر دلایل خونریزی مقعدی و کم خونی
هموروئید تنها علت خونریزی مقعدی نیست. هرگونه خونریزی مزمن مقعدی می تواند منجر به از دست رفتن گلبول های قرمز و به تدریج فقر آهن شود.
در صورت خونریزی مکرر یا مداوم مقعد، مراجعه به پزشک ضروری است. بهترین گزینه برای تشخیص دقیق متخصص گوارش یا جراح عمومی می باشد.
خونریزی مقعدی ممکن است به دلیل بواسیر یا دیگر بیماریهای رایج نشیمنگاهی باشد:
- ترک یا شقاق های مقعدی
- بیماری التهابی روده (IBD)
- بیماری های دیورتیکولار
- عفونت ها
- سرطان روده بزرگ
