کیست اپیدرموئید اینکلوژن (کیست سباسه اپیدرمال) نوعی توده یا به زبان برخی “تومور خوش خیم” پر از مایع بوده که در زیر پوست تشکیل میشود. داخل این توده سفت و نسبتا آبکی، یک ماده کراتینی وجود دارد. اگرچه ممکن است با علائم خاصی همراه نباشد اما تلاش نکنید این کیست اپیدرمال اینکلوژن را ترکانده یا مواد داخل آن را خارج کنید. در صورتی که هر نوع ناراحتی از جمله ترشحات غیر طبیعی لزج، درد، خونریزی یا خارش به همراه سوزش تجربه کردید، لازم است که فورا به پزشک برای درمان کیست اپیدرموئید خود مراجعه کنید.
از آنجا که این توده در قسمت های مختلفی از بدن ایجاد میشود، تشکیل توده اپیدرمال در کمر و ناحیه دنبالچه می تواند باعث شود که بیمار مبتلا به کیست مویی کمر، به اشتباه آن را از نوع اپیدرموئید بشناسد. متاسفانه این اختلال بسیار رایج است. به همین منظور در ادامه به بررسی تفاوت های این عارضه با کیست مویی کمر یا همان سینوس پیلونیدال می پردازیم.
کیست اپیدرموئید چیست؟
کیست اپیدرمی یا کیست اپیدرموئید، به انگلیسی “Epidermal Inclusion Cyst“؛ یک کیسه پر از مایع در زیر سطح پوست است. به این معنی که اگر فرد زمانی ناحیه مورد نظر از پوستش را لمس کند، برآمدگی یا توده ای را احساس می کند.
بسیاری از مراجعین ما در کلینیک زارعی کیست های اپیدرمی را ” کیست های چربی” می نامند. اصطلاح “کیست چربی” گمراه کننده است زیرا این توده پر از سبوم نیست. سبوم یک ماده روغنی است که توسط غدد سباسه در بدن شخص ایجاد شده که باعث حفظ رطوبت پوست میشود. در عوض، کراتین (نوعی پروتئین) و بقایای سلولی کیست های اپیدرمی را تامین می کنند.
حتی ممکن است بسیاری از پزشکان یا دستیاران پزشک آنها را با نام توده های چربی خطاب کنند. اما در واقع یکی نبوده و عامل متفاوتی دارند.
همچنین همانطور که از نامشان پیداست، کیست های اپیدرمی در زیر لایه بالایی پوست (اپیدرم) تشکیل می شوند.
مطلب پیشنهادی: انواع کیست های مویی
کیست اپیدرموئید ناحیه تناسلی
کیست اپیدرموئید در ناحیه تناسلی، یک توده خوش خیم و بسته در زیر پوست نواحی تناسلی مانند مقعد، واژن یا آت تناسلی است که با کراتین پر شده است. این کیست می تواند به صورت یک توده بدون درد، به رنگ گوشت یا سفید ظاهر شده و ممکن است دارای منفذ مرکزی (پونکتوم) باشد یا نباشد. این کیست ها در حالت کلی بی ضرر هستند، اما می توانند عفونی و درد گرفته و به طور بالقوه باعث ناراحتی در طول مقاربت یا فعالیت های روزانه شوند.
اگرچه ممکن است به ظاهر با کیست مویی دنبالچه اشتباه گرفته شود اما روش های درمان این نوع توده کاملا با آن متفاوت می باشد. برای اطلاعات کامل میتوانید “روشهای درمان خانگی کیست مویی ” یا ” لیزر کیست مویی” را بخوانید.
تشخیص دقیق کیست اپیدرموئید از سینوس پیلونیدال
مشاوران کلینیک دکتر علیرضا زارعی با مهارت و تخصص خود به شما برای تشخیص دقیق این دو عارضه و پیشنهاد روش های درمان کمک میکنند.
علائم کیست اپیدرمال
کیست اپیدرمی ممکن است ویژگی های زیر را داشته باشد که به عنوان علائم و نشانه های آن در نظر گرفته میشوند:
- یک برآمدگی گرد یا توده گنبدی شکل.
- وجود یک نقطه تیره (پونکتوم) در مرکز کیست.
- اندازه آن از 0.25 اینچ تا بیشتر از 2 اینچ متغیر است.
- معمولا رشد کندی داشته و به تدریج بزرگ تر میشود.
- تغییر رنگ پوست (معمولاً صورتی تا قرمز یا تیره تر از رنگ طبیعی پوست).
- حساسیت یا گرمی در لمس.
- قابلیت تحرک و جابجایی زیر پوست به راحتی با لمس
Epidermoid cysts are the most common cutaneous cysts and typically occur in the third and fourth decades of life. It is rare to find these cysts before puberty. They are predominantly found in males versus females
کیست های اپیدرموئید شایع ترین کیست های پوستی هستند و معمولاً در دهه های سوم و چهارم زندگی رخ می دهند. یافتن این کیست ها قبل از بلوغ نادر است. آنها عمدتاً در مردان نسبت به زنان یافت می شوند.
مواد داخل توده اپیدرموئید چیست؟
به طور کلی داخل آن انباشته از ماده ای از کراتین و بقایای سلولی است. کیست های اپیدرمی مملو از این ماده را پر می کند. وقتی این ماده توسط متخصص پوست تخلیه می شود، غلیظ و زرد رنگ به نظر می رسد و بوی بدی دارد.
تفاوت کیست اپیدرموئید با کیست مویی
کیست های اپیدرموئید و پیلونیدال هر دو نوع کیست پوستی هستند، اما از نظر محل و علت ایجاد آنها تفاوت قابل توجهی دارند. کیست های اپیدرموئید می توانند در هر جایی از بدن، اغلب روی صورت، گردن یا تنه، ایجاد شوند و با یک برآمدگی کوچک و گرد مشخص می شوند. که ممکن است حاوی ماده ای سفت و چرکی، پنیری یا بدبو باشد. طبق گفته بسیاری از پزشکان، کیست های مویی به طور خاص در نزدیکی استخوان دنبالچه، در چین باسن قرار دارند و اغلب با یک مجرای سینوسی (یک تونل) مرتبط هستند که ممکن است مو و مواد زائد را تخلیه کند.
مطلب پیشنهادی: درمان کیست مویی در خانه بدون جراحی
دلایل ایجاد کیست اپیدرموئید
در صورتی که روزنه های فولیکول مو بسته شوند، توده های اپیدرمال اینکلوژن پس از انسداد در اینفاندیبولوم فولیکولی (قسمت بالای فولیکول مو) تشکیل می شوند.
بدن هر فرد به طور طبیعی سلول های پوستی را هنگامی که به پایان چرخه زندگی خود می رسند، از بین می برد. در شرایطی که فرد آسیب پوستی مانند خراش، زخم ناشی از عمل جراحی داشته یا مبتلا به نوعی بیماری پوستی مانند آکنه یا آسیب مزمن به دلیل آفتاب سوختگی داشته باشد، ممکن است مسیر خروج سلول های پوست از بدن را مختل شوند. این امر این سلول ها و سایر اجزایی مانند کراتین را در ناحیه مورد نظر به دام می اندازد. در نتیجه آنها در زیر سطح پوست بدن جمع می شوند. بدین ترتیب کیست تشکیل می شود.
در نواحی از بدن که فولیکول مو ندارید، احتمال دارد کیست پس از آسیب یا ضربه به پوست نیز به وجود بیاید. آسیب، سلول های پوست شما را به زیر لایه بالایی پوست شما به داخل لایه دوم (درم) رو به بالا فشار می دهد. این فعالیت باعث ایجاد یک حفره شده که کراتین در آنجا جمع می شود و کیست اپیدرموئید به وجود می آید.
روش های درمان کیست اپیدرموئید
در بسیاری از موارد، پزشک ممکن است توصیه کند که کیست اپیدرمال اینکلوژن تحت نظر باشد و اگر بیمار علائمی نداشته باشد، احتمال دارد نیاز به درمان ضروری نباشد.
اگر کیست متورم و یا باعث ناراحتی شد، از کمپرس گرم روی کیست برای کاهش علائم در خانه استفاده کنید. اگر نشانه های اذیت کننده همچنان ادامه یافت یا بدتر شد، حتما با پزشک تماس بگیرید. دکتر متخصص ممکن است برداشتن آن را توصیه کند. یا یک داروی استروئیدی را به داخل کیست تزریق کرده تا تورم را به طور موقت کاهش دهند.
مصرف نوعی از آنتی بیوتیک ها متناسب با وضعیت جسمانی شخص، می تواند عفونت کیست اپیدرمال را درمان کند.
برش و تخلیه کیست اپیدرمال اینکلوژن
پزشک ممکن است را با روش های زیر برای تخلیه کیست اپیدرمال اینکلوژن استفاده کند:
- برش و تخلیه: پزشک شما یک سوراخ کوچک روی کیست ایجاد کرده و مایع جمع شده در داخل کیست را زهکشی میکند. این روش باعث تخلیه کامل کیست نمی شود، زیرا دکتر کپسول کیست (قسمت بیرونی کیست) را برنمی دارد. لازم است بدانید که این راه تنها می تواند به تسکین التهاب و تورم کمک کند.
- برش با عمل: یک روش جراحی برای حذف دائمی کیست اپیدرموئید است. در طی این روش از بی حسی موضعی استفاده می شود (بیمار به طور کامل بیهوش نمی شود ولی هم دردی احساس نخواهد کرد). برداشتن کپسول (قسمت بیرونی کیست) از رشد مجدد کیست جلوگیری می کند.
به هیچ عنوان سعی نکنید خودتان کیست را بترکانید یا تخلیه کنید. این کار می تواند باعث عفونت شده و کیست احتمالاً دوباره رشد می کند (عود می کند).
درمان خانگی کیست اپیدرموئید (عمل جراحی)
روش قطعی برای درمان خانگی توده اپیدرموئید وجود ندارد. ولی با انجام این مراقبت ها میتوانید علائم آن را به حداقل برسانید. برای مراقبت در منزل، می توانید علائم کیست اپیدرموئید را با استفاده از کمپرس گرم به مدت 20 تا 30 دقیقه، 3 تا 4 بار در روز تسکین دهید. بسیار مهم است که هرگز کیست را فشار ندهید، نترکانید یا سوراخ نکنید، زیرا این کار می تواند منجر به عفونت یا جای زخم شود. ناحیه را تمیز نگه دارید و در صورت شروع به تخلیه، آن را با بانداژ محافظت کنید. در حالی که درمانهای خانگی ممکن است ناراحتی را کاهش دهند، اما باعث از بین رفتن کیست نمی شوند و اگر کیست دردناک، آلوده، به سرعت در حال رشد یا باعث ظاهری زشت در ناحیه شود، باید با پزشک مشورت کنید.
پیشنهاد میشود به منظور درمان بهتر علائم، کارهای زیر را نیز دنبال کنید:
- گذاشتن کمپرس گرم: یک پارچه گرم و مرطوب را به آرامی به مدت 20 تا 30 دقیقه، 3 تا 4 بار در روز روی کیست قرار دهید. همچنین می توانید از یک پد گرمکن روی یک حوله مرطوب استفاده کنید، اما مراقب باشید که پوست خود را نسوزانید.
- ناحیه را تمیز نگه دارید: کیست و پوست اطراف آن را با صابون ملایم و آب ولرم بشویید.
- در صورت تخلیه، آن را بپوشانید: اگر کیست به خودی خود شروع به تخلیه کرد، ناحیه را با بانداژ بپوشانید تا از عفونت محافظت شود.
دارو برای درمان کیست اپیدرموئید
می توان از دارو برای درمان کیست های اپیدرموئید ملتهب یا عفونی استفاده کرد، اما این یک درمان قطعی نیست. برای کیست های ملتهب، پزشک ممکن است استروئیدها را به داخل کیست تزریق کند تا تورم را کاهش دهد و برای عفونت می توان آنتی بیوتیک های خوراکی یا موضعی تجویز کرد. در حالی که این درمان ها می توانند علائم را تسکین دهند، تنها درمان قطعی، برداشتن کل دیواره کیست از طریق جراحی برای جلوگیری از عود است.
داروهایی که برای کیست های ملتهب یا عفونی برای مصرف در خانه تجویز می شوند:
- تزریق استروئید: پزشک می تواند یک کورتیکواستروئید مانند تریامسینولون را به داخل کیست ملتهب تزریق کند تا تورم و درد را به سرعت کاهش دهد.
- آنتی بیوتیک های خوراکی یا موضعی: اگر کیست عفونی باشد، پزشک ممکن است برای مبارزه با عفونت، به خصوص قبل یا بعد از تخلیه کیست عفونی، آنتی بیوتیک تجویز کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر توده ای نامتعارف روی پوست خود مشاهده کردید، همیشه قبل از اقدام به بکارگیری روش های دارویی، گیاهی و خانگی به پزشک مراجعه کنید. این توده ممکن است کیست اپیدرمال، نوع دیگری از کیست یا چیز دیگری باشد. سعی نکنید خودتان آن را تشخیص پزشکی دهید. زیرا برای تشخیص دقیق و درمان تخصصی حتما باید به پزشک مراجعه کرد.
عوارض کیست اپیدرموئید
خطرات و عوارض کیست های اپیدرمی می توانند شامل موارد زیر باشد:
- کیست اپیدرمی ملتهب: کیست متورم و حساس است.
- کیست اپیدرمی عفونی: بدن شما در حال مبارزه با باکتری های مضر درون کیست بوده که باعث تورم، درد و تغییر رنگ پوست می شود.
- کیست اپیدرمی پاره شده: کیست پاره می شود که باعث تورم، درد، تغییر رنگ پوست و خروج مایع زرد (اغلب بدبو) می شود.
روش های پیشگیری از ابتلا
اگرچه روشی قطعی برای پیشگیری کامل از کیست های اپیدرموئید به طور کامل وجود ندارد، اما می توانید اقداماتی را برای به حداقل رساندن خطر ابتلا به آنها و کاهش احتمال عوارض انجام دهید. این کیست ها که به عنوان کیست های چربی نیز شناخته می شوند، معمولاً بی ضرر و با رشد آهسته هستند، اما می توانند ملتهب یا عفونی شوند.
اقداماتی برای کاهش بالقوه خطر کیست های اپیدرموئید:
- رعایت بهداشت پوست: تمیز نگه داشتن پوست می تواند به جلوگیری از عفونت هایی که ممکن است باعث تشکیل کیست شوند، کمک کند.
- از آسیب ها و جراحات پوستی خودداری کنید: آسیب هایی که پس از هر جراحی یا بیماری پوستی، به پوست وارد میشود می توانند سلول های پوست را به زیر سطح هل داده و حفره ای ایجاد کنند که در آن کیست ها می توانند تشکیل شوند.
- از کندن یا فشار دادن خودداری کنید: این کار می تواند باکتری ها را وارد کرده و منجر به التهاب یا عفونت شود.
- به بیماری های زمینه ای پوست رسیدگی کنید: بیماری هایی مانند آکنه یا موهای زیرپوستی احتمال دارد خطر کیست را افزایش دهند. درمان این بیماری ها از طرفی دیگر میتواند مفید هم باشد.
- مراجعه به پزشک برای کیست های مرمن و ملتهب: اگر کیست دردناک، قرمز یا ملتهب شد، بهتر است با پزشک یا متخصص پوست مشورت کنید. در اصل، اگرچه نمی توانید به طور کامل از تشکیل کیست های اپیدرموئید جلوگیری کنید، اما انجام اقداماتی برای حفظ سلامت و بهداشت پوست می تواند به کاهش خطر و جلوگیری از عوارض کمک کند.
سوالات متداول درباره کیست های اپیدرموئید
آیا کیست های اپیدرموئید سرطانی هستند؟
در اکثر مواقع خیر. ولی در موارد نادر ممکن است تحت تاثیر بیماریهای دیگر سرطانی شوند.
ایا احتمال عود آنها بعد از درمان وجود دارد؟
بله. در صورتی که کل توده برداشته نشده باشد، احتمال عود آن وجود دارد.
آیا میتوانم با فشار دادن کیست را تخلیه کنم؟
به هیچ عنوان خیر. این کار نه تنها آن را درمان نکرده، بلکه منجر به عفونت و زخم شدن آن میشود.
