تاثیر استرس بر گوارش و ایجاد بیماریهای گوارشی| پیشگیری

آیا تا به حال لحظات پر استرس را تجربه کردید؟ تا زیر فشار زیاد مجبور به تصمیم گیری شدید؟ اگر این شرایط را تجربه کرده باشید، به راحتی درک خواهی کرد که استرس چگونه می‌ تواند بر سیستم گوارش شما تاثیر بگذارد. متاسفانه کسانی که دائم تحت فشار، استرس و اضطراب هستند، ممکن است در آینده ای نه چندان دور با بیماری های گوارشی مواجه شوند.

از آنجا که مغز و روده به هم متصل هستند، ارتباط این دو ارگان جدا نشدنی است. در واقع، تعداد نورون‌ های بیشتری در روده نسبت به کل نخاع وجود دارد.

روده تا حدودی توسط سیستم عصبی مرکزی در مغز و نخاع کنترل می شود. علاوه بر این، شبکه عصبی خود را در پوشش دستگاه گوارش دارد که به نام سیستم عصبی روده یا درونی شناخته می شود.

سیستم عصبی روده، همراه با 100 میلیون سلول عصبی خود که مجرای گوارشی شما را از مری تا راست روده پوشانده است، فرایندهای گوارشی را تنظیم می‌ کند. مانند:

• بلعیدن
• انتشار آنزیم هایی برای تجزیه غذا
• دسته بندی مواد غذایی به عنوان مواد مغذی یا مواد زائد

استرس می تواند به طور قابل توجهی بر روشی که بدن شما این فرآیندها را انجام می دهد تأثیر بگذارد.

تاثیر استرس بر دستگاه گوارش چگونه است؟

زمانی که با یک موقعیت پر استرس مواجه می شوید، سیستم عصبی سمپاتیک که قسمتی از سیستم عصبی خودمختار بدن میباشد، عملکردهای بدن مانند ضربان قلب، تنفس و فشار خون را تنظیم می‌ کند. سیستم سمپاتیک توسط موقعیت های استرس زا آزاد شده پاسخ می دهد. زیرا در این شرایط هورمون استرس، کورتیزول، بدن را هوشیار و آماده مقابله با تهدید می کند.

استرس باعث تغییرات فیزیولوژیکی مانند افزایش سطح هوشیاری، تنفس و ضربان قلب سریع تر، فشار خون بالا، افزایش کلسترول خون و افزایش تنش عضلانی می شود.

وقتی استرس این واکنش طبیعی بدن را در سیستم عصبی مرکزی شما فعال کرد، می تواند از طریق روش های زیر بر سیستم گوارش شما تاثیر بگذارد:

• باعث می شود مری دچار اسپاسم شود
• افزایش اسید معده که منجر به سوء هاضمه می شود
• ایجاد حالت تهوع 
• دست دادن اسهال یا یبوست

در موارد جدی تر، استرس ممکن است باعث کاهش جریان خون و اکسیژن به معده شود که می تواند منجر به گرفتگی، التهاب یا عدم تعادل باکتری های روده شود. همچنین می تواند اختلالات گوارشی را تشدید کند، از جمله:

• سندرم روده تحریک پذیر (IBS)
• بیماری التهابی روده (IBD)
• زخم معده
• بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD)

روش های کاهش استرس برای جلوگیری از ابتلا به بیماریهای گوارشی

When you’re stressed, the nervous system sends signals to your gut and intestines, triggering the muscles involved in digestion to go into a “fight or flight” response. They can react by quickly pushing waste through your system, causing nausea, cramping, bloating or diarrhea.

وقتی استرس دارید، سیستم عصبی سیگنال‌ هایی به روده‌ و معده شما ارسال می‌ کند که باعث شده عضلات مرتبط با هضم غذا وارد حالت «جنگ یا گریز» شوند. این عضلات می‌ توانند با سرعت زیاد مواد زائد را از سیستم گوارشی شما عبور داده و باعث حالت تهوع، گرفتگی عضلات، نفخ یا اسهال شوند.

https://www.uchicagomedicine.org/forefront/gastrointestinal-articles/stress-stomach-pain-when-to-see-a-doctor

روش های آرامش اعصاب و روان معمولا برای درمان استرس موثر هستند. البته اثرگذاری هر روش روی هر شخص متفاوت است. در ادامه چهار روش گوناگون را برای کنترل استرس و اضطراب معرفی میکنیم:

1. ورزش کردن به طور منظم

داشتن فعالیت بدنی تنش را از بین برده و ترشح مواد شیمیایی به نام اندورفین را در مغز تحریک کرده که به عنوان مسکن طبیعی عمل می کنند. اندورفین کیفیت خواب را بهبود می بخشد، که می تواند به شکل موثری به کاهش استرس کمک کند.

به گفته یکی از بهترین پزشکان دنیا؛ این روش یکی از بهترین راه ها برای مدیریت استرس و حفظ هضم درست دستگاه گوارش است. 

2. روان درمانی

درمان شناختی-رفتاری (CBT) روشی است که اثربخشی آن در کاهش اضطراب و استرس از طریق کمک به یادگیری جایگزینی افکار منفی و تحریف‌ شده با افکار مثبت ثابت شده است.

بنا بر تحقیقات اخیر، پزشکان به بررسی به تاثیر CBT بر سندرم روده تحریک‌ پذیر (IBS) پرداخته‌ اند، از جمله علائم گوارشی، فشار روانی و کیفیت زندگی. مطالعه‌ ای بر روی ۵۵۸ بزرگسال مبتلا به اختلال گوارشی نشان داد که انجام درمان شناختی رفتاری باعث بهبود پایدار علائم سندروم روده تحریک پذیر به مدت ۲۴ ماه می‌ شود، که نشان‌ دهنده فواید کوتاه‌ مدت و بلندمدت این روش درمانی است.

3. یوگا

یوگا در حقیقت نوعی تمرین ذهنی، بدنی و ترکیبی از حرکات فیزیکی، تکنیک‌ های تنفسی و مدیتیشن است. کسانی که به مدت ۱۲ جلسه، سه بار در هفته و هر بار به مدت یک ساعت در کلاس‌ های یوگا شرکت میکنند، کاهش قابل‌ توجهی در استرس، اضطراب و افسردگی تجربه کردند.

تحقیقات همچنین نشان داده اند که یوگا می‌تواند فشار خون و ضربان قلب را کاهش دهد.

یوگا برای افرادی که به اختلالات گوارشی مبتلا هستند نیز مفید است. یک بررسی نشان داد که یوگا یک مداخله موثر برای کاهش استرس، اضطراب و افسردگی و بهبود کیفیت زندگی در افراد مبتلا به بیماری کرون یا التهابی روده (IBD) است.

لازم است بدانید که یوگا میتواند از طریق کاهش استرس، افزایش گردش خون و تقویت حرکت روده به رفع مشکلات گوارشی کمک کند.

4. مدیتیشن

روش‌ های متعددی برای مدیتیشن وجود داشته که می‌ توانند به شما کمک کنند ذهن خود را بر روی یک شیء، فعالیت یا فکر متمرکز کنید تا به آرامش دست یابید. هرچند کاهش استرس هدف اصلی مدیتیشن نیست، اما این تمرین از قدیم تا کنون به طور طبیعی چنین اثری را به همراه دارد.

مدیتیشن، از طریق اثرات کاهش استرس می تواند با تعدیل این تغییرات مرتبط با استرس، بر سلامت روده تاثیر مثبت بگذارد. همچنین به بازگرداندن تعادل باکتری های روده، بهبود عملکرد سد روده و کاهش التهاب آن کمک می کند.