پروبیوتیک ها در حقیقت متشکل از مخمرها و باکتری های زنده ای هستند که با فواید بالقوه بسیار، میتوانند برای بدن مفید باشند. البته انواع مختلفی از آنها، در کنار باکتری های مفید دیگر در بدن شما در حال زندگی هستند. در صورت نیاز هر فرد میتواند از طریق مصرف مکمل های پروبیوتیک، ذخیره میکروبیوم های مفید و فعلی در روده خود را افزایش دهد. از فواید دیگر پروبیوتیک ها برای بدن میتوان به این اشاره کرد که آنها با تقویت سیستم ایمنی، بدن را در برابر مبارزه با انواع عفونت مقاوم میکند.
پروبیوتیک چیست؟
همانطور که گفتیم؛ پروبیوتیک ها (Probiotics) میکروارگانیسم های زنده ای (میکروب ها) هستند که می توانند اثرات مفیدی بر روی بدن یا درون آن داشته باشند. بدن هر انسان محل زندگی تریلیون ها میکروارگانیسم است که با ما زندگی کرده و باعث تقویت عملکرد بدن و سلامت جسمانی از درون میشوند. البته لازم به ذکر است که تمام میکروب های داخل بدن مفید نیستند. برخی از انواع آنها حتی ممکن است مضر باشند. اما میکروب های مفید، مانند پروبیوتیک ها، به کنترل انواع مضر کمک می کنند.
بسیاری از پروبیوتیک ها به شکل مکمل های خوراکی هستند که برای مصرف در دستگاه گوارش شما تولید شده اند. برخی دیگر محصولات موضعی هستند که می توانید روی پوست یا غشاهای مخاطی داخل حفره های بدن خود، مانند بینی یا اندام تناسلی، بمالید. تمام این قسمت ها از بدن، مکان هایی هستند که میکروب های مفید معمولاً در آنها زندگی می کنند.
بهترین پروبیوتیک طبیعی
ماست یکی از بهترین منابع پروبیوتیک طبیعی است. از بهترین منابع دیگر پروبیوتیک می توان به کلم ترش، میسو و تمپه اشاره کرد. پروبیوتیک های طبیعی با تقویت تولید میکروارگانیسم های زنده، باعث بهبود در عملکرد بدن و مغز میشوند.
البته از طرفی دیگر؛ رایج ترین غذاهای تخمیر شده که به طور طبیعی حاوی پروبیوتیک هستند یا پروبیوتیک به آنها اضافه شده است، شامل ماست، کفیر، کامبوجا، کلم ترش، خیارشور، میسو، تمپه، کیمچی، نان خمیر ترش و برخی پنیرها می شود.
بهترین پروبیوتیک برای روده تحریک پذیر
آزمایش های بالینی نشان می دهد که پروبیوتیک از نوع Saccharomyces boulardii می تواند خطر عود علائم را در بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر IBD کاهش دهد. این پروبیوتیک به طور خاص به دلیل توانایی اش در حمایت از سلامت روده و کاهش اسهال در مبتلایان به سندروم روده تحریک پذیر مورد مطالعه قرار گرفته است.
سایر پروبیوتیک های تحت آزمایش قرار گرفته برای آی بی اس عبارتند از:
- Align: این نوع برای برطرف کردن نفخ، گاز، درد شکم (به خصوص IBS همراه با اسهال) بسیار موثر بوده و مزیت بزرگ آن این است که در اکثر داروخانه ها به راحتی پیدا می شود.
- VSL#۳ : نوعی مکمل پروبیوتیک بسیار قوی، حاوی 8 نوع باکتری مفید برای روده. همچنین برای از بین بردن علائم مشکلات جدی روده، از جمله سندروم روده تحریک پذیر، استفاده می شود.
- Bio-K+: به صورت نوشیدنی یا کپسول قابل تهیه است. این عملکرد موثر را داشته که به محافظت از روده و کاهش التهاب کمک می کند.
- Florastor: ساخته شده از نوعی مخمر خوب (نه باکتری).
کاربرد قرص و کپسول پروبیوتیک برای بزرگسالان و کودکان
کاربرد اصلی پروبیوتیک ها به این گونه است که به طور مستقیم باکتری های مفید و مقوی را (عمدتاً سویه های لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم)، برای متعادل نگه داشتن میکروبیوم روده، تقویت سیستم گوارشی و بالا بردن سیستم ایمنی به روده می فرستند. کاربردهای بالقوه برای استفاده آنها در بزرگسالان و کودکان عبارتند از:
- تقویت دستگاه گوارش: داروهای حاوی پروبیوتیک می توانند باعث تسکین علائم ناشی از بیماری سندرم روده تحریک پذیر، نفخ، یبوست و اسهال شوند.
- ترمیم آسیب ناشی از مصرف آنتی بیوتیک: جبران فلور روده پس از مصرف آنتی بیوتیک.
- حمایت از سیستم ایمنی: از طریق تعدیل میکروبیوتا باعث تقویت مکانیسم های دفاعی بدن میشود.
- جبران آسیب های روانی: با اثر گذاشتن بر محور روده تا مغز منجر به تثبیت در خلق و خو افراد شده و برای پیشگیری از اضطراب یا افسردگی نیز کاربرد موثری دارد.
- سلامت زنان: حفظ فلور واژن و جلوگیری از جذب عفونت هایی مانند BV، ویروس اچ پی وی که عامل اصلی زگیل تناسلی میباشد و رشد بیش از حد مخمر.
نحوه مصرف قرص پروبیوتیک
به طور کلی، بهترین زمان مصرف پروبیوتیک ها در طول روز، همراه با صبحانه یا درست بعد از آن است. به همان اندازه مهم است که پروبیوتیک ها را در زمان مناسبی مصرف کنید تا فراموش نکنید. گونه های مختلف پروبیوتیک رفتار متفاوتی در بدن دارند. برخی، مانند قرص یا کپسول های Saccharomyces boulardii، را می توان در هر زمانی از روز، همراه یا بدون غذا مصرف کرد.
البته در بسیاری از بیماران، پیشنهاد میشود که طبق توصیه روی برچسب، آن را مصرف کنید. برخی از پروبیوتیک ها با غذا بهتر عمل کرده و برخی دیگر با معده خالی. برای بهترین نتیجه، اکثر آنها باید روزانه مصرف شوند.
علائم کمبود پروبیوتیک
پروبیوتیک ها با سایر میکروارگانیسم های موجود در روده، مجاری ادراری، دهان و پوست شما روابط همزیستی دارند. از آنجا که مزایا سلامتی متعددی برای بدن دارند، از جمله افزایش سلامت قلب، تنظیم فشار خون، سلامت بهتر پوست، کاهش التهاب و موارد دیگر مرتبط هستند.
پروبیوتیک ها باکتری های ناسالم را در میکروبیوم شما بررسی کرده تا آنها را متعادل نگه دارند. در صورت کمبود پروبیوتیک، میکروب های مضر می توانند باعث مشکلات سلامتی مختلفی شوند. این میکروارگانیسم ها شامل مخمر و قارچ می شوند.
شما متوجه علائم اولیه کمبود پروبیوتیک در پوست و سیستم گوارش خود خواهید شد، اما اینها تنها شاخص ها نیستند. برخی از نشانه هایی که میگویند فرد دچار کمبود پروبیوتیک است عبارتند از:
مشکل در خوابیدن
میکروبیوم روده می تواند مستقیماً از طریق عصب واگ با مغز تعامل داشته باشد. اکثرا این ارتباط از روده به مغز است. محور مغز روده میکروبیوم ترشح اسید آمینه تریپتوفان را کنترل می کند. این ترکیب به تبدیل سروتونین (هورمون آرامش بخش) به ملاتونین (هورمون خواب) کمک می کند.
سروتونین در درجه اول در روده تولید می شود. کاهش سطح پروبیوتیک ها در بدن شما به معنای تولید کمتر سروتونین و سطح بالای کورتیزول (هورمون استرس) است.
فرض کنید بدن شما سطح ملاتونین متعادلی ندارد. در این صورت، مغز نمی تواند آرام شود یا شب ها به راحتی به خواب برود در نتیجه منجر به بی خوابی می شود. اگر بی خوابی را تجربه می کنید، می تواند نشانه اصلی کمبود پروبیوتیک باشد.
افزایش نوسانات خلقی
سلامت روده و سطح پروبیوتیک ها نیز با اختلالات خلقی مانند استرس، اضطراب و افسردگی مرتبط هستند. طبق مطالعه ای معتبر اثبات شده است که ارتباط مغز و روده می تواند با تعامل با هورمون ها و انتقال دهنده های عصبی مرتبط با خلق و خو، بر سلامت روان تاثیر بگذارد.
سروتونین و دوپامین دو هورمون اصلی هستند که خلق و خوی افراد را خوشایند نگه می دارند. با این حال، از آنجایی که این هورمون ها در روده ترشح می شوند، ممکن است یک میکروبیوم ناسالم آنها را به مقدار ناکافی تولید کند.
بدون سروتونین کافی، بدن تمایل به آزاد کردن کورتیزول دارد که منجر به اضطراب و حملات پانیک می شود.
طبق مطالعه ای موثق؛ پروبیوتیک ها می توانند تا حد قابل توجهی به اختلالات خلقی کمک کنند. مکمل های پروبیوتیک علائم اضطراب و افسردگی را در افرادی که تحت آزمایش قرار گرفتند، بهبود بخشیدند.
در این باره بیشتر بدانید: تاثیر استرس بر گوارش و ایجاد بیماریهای گوارشی
مشکلات مکرر سلامتی
میکروبیوم روده متعادل و سالم با سیستم ایمنی قوی مرتبط است. باکتری های خوب در بدن شما به روش های مختلف با عوامل بیماری زا مبارزه می کنند. برخی از آنها از عنصر خارجی بیشتر بوده و از رشد آنها جلوگیری می کنند، در حالی که برخی دیگر روده را تقویت می کنند.
پروبیوتیک ها همچنین با چندین عامل بیماری زا که ممکن است به بدن شما حمله کنند، مقابله می کنند. این باکتری ها پاسخ التهابی بدن را برای مبارزه با عوامل بیماری زا تنظیم کرده و از حمله سیستم ایمنی به سیستم های بدن و ایجاد اختلالات آلرژیک جلوگیری می کنند.
اگر مرتباً به آنفولانزا یا سرماخوردگی مبتلا می شوید، ممکن است نیاز به مصرف غذاهای غنی از پروبیوتیک بیشتری داشته باشید.
اختلالات روده
نشانه های ظاهری یک میکروبیوم نامتعادل اسهال، یبوست و دفع کم مدفوع است. اسهال کوتاه مدت معمولاً در اثر مسمومیت غذایی یا ویروس گاستروانتریت ایجاد می شود. با این حال، از طرفی ممکن است نشانه این باشد که روده شخص باکتری های مفید کمتری دارد.
اسهال دفع مواد زائد از بدن را برای بیمار دشوار کرده، که می تواند به دلیل رشد بیش از حد باکتری های مضر در روده باشد. مصرف مکمل های پروبیوتیک به درمان تمام مشکلات اصلی روده، از جمله اسهال و یبوست، کمک می کند.
پروبیوتیک ها حتی به عنوان یک درمان طبیعی برای سندرم روده تحریک پذیر (IBS) در نظر گرفته می شوند.
افزایش وزن
بنا بر آمار پزشکی، افراد چاق باکتری های روده ای متفاوتی نسبت به افراد لاغر دارند. اگرچه تحقیقات زیادی در دسترس نیست، اما گونه های خاص پروبیوتیک با کاهش وزن مرتبط هستند.
پروبیوتیک ها بدن را قادر ساخته تا چربی ها را به اشکال ساده تری تجزیه کند که سلول ها می توانند از آنها برای کسب انرژی استفاده کنند.
اگر به طور مداوم در حال افزایش وزن هستید، ممکن است سطح تعادل پروبیوتیک های بدن مختل شده باشد. مکمل های پروبیوتیک گزینه بسیار خوبی برای کاهش وزن بدن، درصد چربی و توده چربی هستند. با این حال، بهتر است ابتدا با یک متخصص تغذیه مشورت کنید.
اختلالات پوستی
پوست هر شخص به طور طبیعی شامل چندین نوع باکتری است. وظیفه باکتری های مفید سطح پوست این بوده که از آن محافظت کنند و باعث جلوگیری از جذب باکتری های مضر به بافت پوست شوند. این باکتری های مضر عامل اصلی مشکلاتی از قبیل آکنه، اگزما و روزاسه می باشند.
بهترین روش برای درمان اغلب آکنه های پوستی، استفاده از داروهای ضد باکتری است. زیرا این بیماری عمدتاً توسط گروه خاصی از باکتری ها ایجاد می شود. با این حال، این داروها به گونه ای تولید شده اند که معمولاً پروبیوتیک ها را سرکوب کرده یا از بین می برند. این عملیات باعث میشود تا پوست شما مستعد عفونت های قارچی و مخمری شود.
درمان های موضعی از طریق پماد و دارو برای از بین بردن پروبیوتیک ها در درمان آکنه موثر هستند. علاوه بر این، پروبیوتیک های موضعی می توانند به کنترل در کاهش تولید آکنه روزاسه و اگزما نیز کمک کنند.
