سندرم روده تحریک پذیر یکی از انواع اختلالات روده به شمار می رود. این سندروم مشکلات بسیاری را برای فرد مبتلا به آن ایجاد می کند. در واقع باعث مرگ نخواهد شد اما به شدت کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر خویش قرار می دهد. در ادامه به شرح دقیقی این از این مشکل می پردازیم :
سندرم روده تحریک پذیر چیست؟
سندرم روده تحریک پذیر که با نام (Irritable Bowel Syndrome) IBS شناخته میشود یکی از مشکلات و اختلالات روده ای به شمار می رود. این سندروم اغلب با حالت تهوع و استفراغ همراه است. این اختلال بر خلاف اختلال های التهابی روده (نظیر کولون و کولیت) آسیب جدی به بافت روده وارد نکرده و خطر برای ایجاد سرطان به شمار نمی رود. سندروم آی بی اس اختلال مزمنی است که نیاز به مراقبت طولانی مدت دارد در واقع می توان به وسیله تغییر سبک زندگی، کاهش استرس و بهبود رژیم غذایی این اختلال را تا حد زیادی بهبود بخشید.
حتما بخوانید: درمان یبوست مزمن چیست؟
علائم سندرم روده تحریک پذیر
مهمترین علائم سندروم روده تحریک پذیر به این شرح است :
- درد مزمن شکم
- نفخ
- تغییر در عادات روده
- اسهال
- یبوست
- احساس دفع ناکامل مدفوع
- ترشح مخاط از ناحیه رکتوم
- احساس نیاز فوری به دستشویی
اغلب نشانه های ذکر شده برای این بیماری، با غذا خوردن شدت می یابند. اما علاوه بر موارد ذکر شده این اختلال علائم دیگری را نیز ایجاد می کند که هر فردی برخی از آنها را تجربه می کند، این علائم در اشخاص مختلفی با شدت های متفاوتی بروز می کند. سایر علائم این اختلال به این شرح است :
- ادرار مکرر
- اختلال در تنفس
- سردرد
- درد عضلانی و مفاصل
- احساس خستگی مداوم
- درد رابطه جنسی
- نامنظم شدن عادت ماهیانه
- احساس اضطراب و افسردگی
تشخیص علائم بیماریهای مشابه IBS
برای بررسی نتایج آزمایش خود و تشخیص دقیق بیماری با مشاوران کلینیک زارعی در ارتباط باشید:
علت ابتلا به سندروم روده تحریک پذیر
علت دقیق سندرم روده تحریک پذیر یا آی بی اس مشخص نیست اما پزشکان بر این باورند عدم تعامل صحیح مابین مغز و دستگاه گوارش علتی برای این اختلال است. همچنین از سایر نظریه هایی که برای این سندروم مطرح می شود می توانیم به اختلال در فلور روده و مشکلات دستگاه ایمنی بدن اشاره کنیم.
مطلب پیشنهادی: شایع ترین بیماریهای گوارشی
به طور کلی مهمترین علت بروز این سندرم به این شرح است :
- جوانی
- طب طولانی مدت
- عفونت های حاد در دستگاه گوارش
- اضطراب و افسردگی (افرادی که تجربیات تلخی در زندگی خویش دارند، بیشتر در معرض خطر این اختلال قرار دارند.)
- رژیم غذایی غلط شامل مصرف بیش از اندازه مواد محرک، دخانیات و مشروبات الکلی
- عوامل ژنتیکی
- هورمون ها
- پاسخ غیر معمول به عفونت
انواع سندرم روده تحریک پذیر
انواع این اختلال بر اساس علائم آن تقسیم بندی می شود که این علائم به این شرح است :
- IBS-D : نوعی از این اختلال که در آن اسهال علامت غالب باشد .
- IBS-C: نوعی از این سندرم که یبوست علامت غالب آن است.
- IBS-A : نوعی از این عارضه که این دو علامت متناوباً ظاهر شوند .
- IBS-PI : اگر آیبیاس پس از یک عفونت ایجاد شود آن را آیبیاس پس از عفونت می دانند.
سندروم روده تحریک پذیر در دوران بارداری
برخی از مادران باردار ممکن است در این دوران دچار اختلالاتی از جمله سندرم روده تحریک پذیر شوند. علت دقیقی برای بروز این مشکل در دوران بارداری تعیین نشده است اما از آنجایی که در این دوران ترشح هورمون های که برای رشد جنین در بدن مادران ضروری است، افزایش می یابد، علت اصلی این امر را می توان ترشح همین هورمون ها دانست.
نظریه دیگری که برای این منظور وجود دارد اختلال در عملکرد روده در اثر مشکلات در انتقال دهنده های عصبی است همچنین عفونت های باکتریایی، مصرف برخی مواد غذایی خاص و …عامل دیگری برای بروز این مشکل شناخته می شود.
اغلب پزشکان بر این باورند که ابتلا به این سندروم در طول بارداری تاثیر منفی بر جنین ندارد اما نتایج برخی تحقیقات در این زمینه بیانگر بروز مشکلاتی از جمله سقط جنین و حاملگی خارج رحمی است در نتیجه لازم است این مادران توصیه های پزشک در این باره را جدی بگیرند تا دچار مشکلات از این قبیل نشوند. برای درمان و پیشگیری از این امر به مادران باردار توصیه می شود، رژیم غذایی صحیح و متناسب با این دوران را رعایت نمایند و از استعمال دخانیات یا مصرف مشروبات الکلی پرهیز نمایند.
سندرم روده تحریک پذیر در کودکان
سندروم روده تحریک پذیر یکی از اختلال شایع در کودکان است، که علت آن اغلب استرس زیاد کودک به خصوص در دوران ورود به مدرسه می باشد همچنین والدینی که در تربیت استرس زیادی که به کودک وارد می کنند، می توانند خطر ابتلا به این عارضه در آنان را افزایش دهند. توجه به اضطراب کودک و درد های شکمی او پس از یک فعالیت استرس زا می تواند شما در تشخیص این عارضه یاری نماید.
IBS را نمی توان یک بیماری دانست بلکه صرفاً یک سندروم است اما به علت مزمن بودن می تواند به شدت زندگی فرد به خصوص کودکان را تحت تاثیر خویش قرار دهد. دسته ای از این کودکان دچار مشکل در اجتماع و بین دوستان خود می شوند و این امر خجالت زدگی آنها و یا دروغ پردازی را به دنبال دارد به علاوه این مشکل می تواند رشد کودک را با اختلال مواجه کند زیرا این کودکان به سبب مهار نمودن درد های شکمی کمتر غذا می خورند.
برای پیشگیری از این سندروم در کودکان راه حل های زیر پیشنهاد می شود :
- نظم در صرف وعدههای غذایی
- مصرف کافی مایعات و آب
- خودداری از تغییر دمای مواد غذایی (غذاهای خیلی سرد و خیلی گرم نباید روی هم مصرف شوند)
- کم کردن وعدههای غذایی
- پرهیز از مصرف نوشیدنیهای گازدار
- خودداری از مصرف فراوردههای لبنی
- به حداقل رساندن مصرف مواد غذایی پرچرب
عوامل خطر
بسیاری از افراد گاه به گاه علائم IBS را دارند. اما اگر شما یکی از شرایط زیر را تجربه میکنید، بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا هستید:
- افرادی که جوان هستند. IBS بیشتر در افراد زیر 50 سال رخ می دهد.
- زنان: طبق یک آمار کلی می توان گفت که IBS در بین زنان شایع تر است. استروژن درمانی قبل یا بعد از یائسگی نیز یک عامل خطر برای IBS است.
- سابقه خانوادگی ابتلا به سندرم روده تحریک پذیر داشته باشید. ژن های افراد ممکن است نقش داشته باشند، مانند عوامل مشترک در محیط خانواده یا ترکیبی از ژن ها و محیط.
- اضطراب، افسردگی یا سایر مشکلات سلامت روان داشته باشید. سابقه سوء استفاده جنسی، فیزیکی یا عاطفی نیز ممکن است یک عامل خطر باشد.
روش های پیشگیری از ابتلا به سندروم روده تحریک پذیر
از آنجایی که هیچ دلیل شناخته شده ای برای بیماری سندروم روده تحریک پذیر IBS وجود ندارد، می توانید با اجتناب از محرک ها از تشدید علائم جلوگیری کنید.
اگر بیمار مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر باشد، رعایت موارد زیر از شدیدتر شدن بیماری پیشگیری میکند. اما اگر در معرض ابتلا به آن قرار داشته و هنوز با آن درگیر نشدید، میتواند رعایت این نکات باعث جلوگیری کلی از ابتلا به بیماری شود:
- حفظ رژیم غذایی سالم: یکی از اولین خطوط دفاعی شروع یک رژیم غذایی بدون گلوتن است. گلوتن پروتئینی است که در گندم یافت می شود و می تواند در افرادی که به آن حساسیت دارند یا مبتلایان به بیماری سلیاک باعث تحریک و بیماری شود.
سایر نکات غذایی عبارتند از:
- کاهش مصرف لاکتوز که در لبنیات وجود دارد
- افزایش فیبر محلول، به ویژه پسیلیوم، که اغلب در ملین ها استفاده می شود
- مصرف فروکتوز موجود در میوه ها و عسل را کاهش دهید
- استفاده از شیرین کننده ها را محدود کنید (به خصوص شکر و قند)
- مصرف کربوهیدرات ها را کاهش دهید
- ورزش روزانه: طبق تحقیقی علمی ثابت شد که فعالیت بدنی علائم فعلی IBS را کاهش می دهد و با گذشت زمان، کسانی که ورزش می کردند به طور کلی علائم خود را کاهش دادند.
- کاهش استرس: در حالی که استرس باعث ایجاد سندروم روده تحریک پذیر نمیشود، داشتن IBS استرس زا است و می تواند علائم را تشدید کند.
- داروهای IBS را طبق دستور مصرف کنید: بسته به علائم شما، پزشک ممکن است داروهای ضد اسپاسم را برای اسهال و آزمایشی از پروبیوتیک ها یا ملین ها برای یبوست تجویز کند. پزشک شما همچنین ممکن است داروهای ضد افسردگی را برای تسکین علائم کلی تجویز کند.
خطرات سندروم روده تحریک پذیر
سندروم روده تحریک پذیر یک بیماری شایع است که تقریباً میتوان گفت 10-15٪ از زنان و مردان را سالانه درگیر میکند.
نگرانی در مورد خطرناک بودن علائم این بیماری اغلب بیماران را تشویق میکند تا به دنبال مراقبت های پزشکی بوده و تحت نظر متخصص باشند.
در کمال ناباوری، بر اساس تحقیق و مطالعه ای سراسری مبتنی بر جمعیت در نیمی از جهان، بیش از 45000 نفر از بیماران مبتلا به IBS، در معرض هیچ گونه خطر مرگ و میری نبودند. برخلاف تصور بیش از نیمی از بیماران مبتلا به این عارضه بیماری آنها طول عمر آنها را کوتاه نمی کند.
اگرچه خود آی بی اس عوارض مشخصی ندارد، اما ممکن است همراه با یک سری علائم فیزیکی و روحی باشد. که عبارتند از:
عوارض جسمی
- اسهال یا یبوست مزمن: می تواند منجر به ورم مقعدی و بواسیر شود.
- سوء تغذیه: به دلیل اجتناب از جذب ویتامین های مغذی در غذا یا سوء جذب.
- نفخ و گاز: می تواند باعث ناراحتی شخص و اضطراب زمان قرارگیری در اجتماع شود.
عوارض روانی
- اضطراب و افسردگی: IBS باعث ایجاد اختلال فکری میشود.
- تشدید علائم مرتبط استرس زا: چرخه معیوب در زندگی روزمره ایجاد می کند.
سلام من شوزش داخل مقعد دارم خیلی عزیز ت می کوند