انسداد روده (به وجود آمدن چسبندگی) زمانی است که غذا و مایعات نمی توانند از طریق روده شما به راحتی حرکت کنند.
این بیماری می تواند ناشی از عوامل زیادی باشد. معمولاً تومورهایی مانند سرطان روده یا سایر بیماری ها، مانند فتق و چسبندگی از عوامل متعدد انسداد به شمار می روند.
انسداد روده معمولاً باعث گرفتگی، درد شکم، استفراغ و ناتوانی در دفع حرکات روده (سندروم دفع سخت) یا گاز می شود.
انسداد روده یک مورد اورژانسی است و برای جلوگیری از عوارض جدی نیاز به مراجعه و درمان در بیمارستان دارد.
ممکن است برای رفع انسداد به جراحی یا روش دیگری نیاز داشته باشید. که این مورد با مشورت پزشک انتخاب میشود.
انسداد روده چیست؟
انسداد روده (Bowel obstruction) که برخی آن را با نام چسبندگی روده می شناسند، عارضه ای است که چیزی حرکت طبیعی غذا و مایعات را از طریق روده شما مسدود می کند. ممکن است به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد.
انسداد روده انواع مختلفی دارد. چسبندگی در سیستم گوارش می تواند به شکل یکی از موارد زیر اتفاق بیفتد:
- در روده کوچک یا روده بزرگ
- جزئی (به این معنی که روده شما تا حدی مسدود شده و مقداری مدفوع هنوز می تواند خارج شود. (در این حالت باریک شدن مدفوع یا دفع تکه تکه ای اتفاق می افتد).
- چسبندگی کامل (به این معنی که روده ها به طور کامل مسدود شده اند و حتی گاز نمی تواند از آن عبور کند).
- ساده (فقط یک انسداد موقتی) یا پیچیدگی اتفاق افتاده است. به این معنی که انسداد جریان خون روده شما را قطع کرده و باعث آسیب به روده شده است.
علائم انسداد روده
علائم انسداد روده به محل انسداد و علت آن بستگی دارد.
انسداد روده کوچک
علائم انسداد روده کوچک به سرعت ظاهر می شود. ممکن است متوجه یکی از موارد زیر شوید:
- گرفتگی یا درد شکم، به خصوص در قسمت بالای شکم و اطراف ناف
- ناتوانی در دفع گاز یا حرکات روده
- استفراغ
- اسهال (در صورتی که روده چسبندگی ساده داشته باشد اتفاق می افتد).
اگر درد شما شدید و ثابت است، این عارضه ممکن است به این معنی باشد که چسبندگی بر جریان خون به روده تاثیر گذاشته است.
انسداد روده بزرگ
علائم انسداد روده بزرگ به تدریج ظاهر می شوند و معمولاً شدت کمتری دارند. ممکن است یکی یا چند مورد از موارد زیر را تجربه کنید:
- یبوست که تا زمانی که نتوانید حرکات روده یا گاز را دفع کنید بدتر می شود
- نفخ
- گرفتگی در زیر شکم
- استفراغ : البته این مورد غیر معمول است و میتواند بعد از علائم بالا شدت پیدا کند.
با این حال، در برخی موارد انسداد روده بزرگ می تواند باعث درد ناگهانی و مزمن شود. بستگی به این دارد که چه چیزی باعث انسداد شده است.
دلایل چسبندگی روده
دلایل زیادی برای انسداد روده وجود دارد. بسته به سن و سابقه پزشکی شما، ممکن است بیشتر مستعد ابتلا به انواع خاصی از انسداد روده باشید.
در بزرگسالان، شایع ترین علل انسداد روده عبارتند از:
- چسبندگی ها: می توان چسبندگی را به نوارهای بافتی اسکار تشبیه کرد. که می توانند بین اندام هایی که نباید به هم وصل شوند، پس از جراحی شکم یا لگن چسبندگی به وجود بیاید.
- تومورها
- فتق ها
علل دیگر عبارتند از:
- یبوست مزمن
- بیماری التهابی روده، مانند بیماری کرون
- دیورتیکولیت
- ولولوس یا پیچ خوردگی روده
- انواژیناسیون: زمانی که بخشی از روده روی خود جمع می شود (در کودکان شایع تر است)
- بلعیدن جسم خارجی، مانند یک جسم بلعیده شده یا سنگ کیسه صفرا
انسداد کاذب چیست؟
این عارضه، نوع متفاوتی از چسبندگی است که به عنوان انسداد عملکردی روده نیز شناخته می شود. همچنین زمانی اتفاق می افتد که ماهیچه های روده شما به درستی منقبض نشده و نمی توانند مدفوع را به سمت جلو هل دهند، حتی اگر انسداد فیزیکی وجود نداشته باشد.
این علائم مشابه چسبندگی فیزیکی روده میباشند.
علل احتمالی عبارتند از:
- جراحی شکم
- جراحات و آسیب ها
- یک اختلال عضلانی یا عصبی
- عفونت شکمی
- استفاده از مواد مخدر از جمله تریاک
- پتاسیم کم
روشهای تشخیص
برای تشخیص انسداد روده، پزشک اغلب یکی از موارد زیر را انجام میدهد:
- سوالاتی درباره وضع جسمانی فعلی شما و علائمی که دارید
- بررسی نواحی شکم، پهلو و روده ها
- تجویز آزمایش خون برای چک کردن وضعیت جسمی بدن
- آمادگی برای انجام عکسبرداری با اشعه ایکس یا سی تی اسکن از شکم
روش های درمان انسداد روده در بزرگسالان و کودکان
درمان انسداد روده به علت آن بستگی دارد. باید برای درمان و تشخیص پیش از درمان با پزشک مشورت کرده یا به بیمارستان مراجعه کنید.
هنگامی که در بیمارستان هستید، یکی از روش های درمانی زیر اجرا شود:
- کنترل برون ده ادرار
- دریافت مایعات از طریق قطره داخل وریدی (IV)
- دریافت داروهای مسکن و ضد تهوع
- آندوسکوپی: لوله ای ممکن است از طریق بینی داخل رفته و به معده شما وارد شود (اما معمولاً فقط در صورت نفخ یا استفراغ شدید) پزشک این کار را انجام میدهد.
- سایر روش ها مانند کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی ممکن است انجام شود.
- پس از انجام یکی از روش های تشخیصی؛ اغلب تنها روش برای درمان انسداد روده عمل جراحی است.
برخی از افراد نیاز به جراحی فوری دارند. برخی از افراد در صورت عدم بهبودی، 2 یا 3 روز قبل از جراحی با مایعات و استفاده از برخی دارو ها درمان می شوند. با این حال، برخی از افراد اصلاً نیازی به جراحی ندارند.
البته اگر انسداد شما ناشی از سرطان روده باشد، ممکن است به جراحی برای برداشتن قسمت آسیب دیده روده نیاز داشته باشید.
عوارض انسداد روده
عوارض انسداد روده بدون در نظر گرفتن یک راه درمان و مراقبت اورژانسی تهدید کننده جان انسان و مرگ بار است. از عوارض دیگر آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سوراخ شدن و عفونت: مایعات، گازها و ترشحات گوارشی که در پشت انسداد جمع می شوند می توانند فشار بادکنکی ایجاد کنند که باعث پاره شدن روده شما ( سوراخ شدن) می شود. محتویات ممکن است به بیرون نشت کرده و شما را در معرض خطر عفونت شکمی به نام پریتونیت و یک عفونت شدیدا خطرناک در سراسر سیستم به نام سپسیس قرار دهد.
- درهم تنیدگی روده: با درهم تنیدن روده، انسداد مانع از دریافت خون کافی در قسمت هایی از روده می شود. در نهایت، قانقاریا با مرگ بافت شروع می شود و شما را در معرض خطر عفونت جدی و حتی مرگ قرار می دهد.
روش های پیشگیری از چسبندگی روده
برخی از انواع چسبندگی روده وجود دارد که نمی توانید از آنها پیشگیری کنید، اما راه هایی وجود دارد که به کاهش احتمال انسداد روده کمک می کنند. در ادامه به بررسی آنها می پردازیم.
رژیم غذایی
اگر روده های سالمی دارید که عملکرد طبیعی دارند، مصرف فیبر برای شما مفید است. با این حال، اگر می دانید که قسمت هایی از روده شما باریک شده است، باید یک رژیم غذایی کم فیبر نامحلول را دنبال کنید. فیبر نامحلول قسمت سفت گیاهانی است که می خوریم، مانند پوست میوه ها و سبزیجات، غلات کامل و برخی مغزها و دانه ها. البته این نوع فیبر می تواند در قسمت های باریک روده گیر کند.
روش های جداسازی فیبر نامحلول:
- پوست کندن، پختن یا ریز خرد کردن میوه ها و سبزیجات و برداشتن دانه های آنها
- خوردن نان سفید، ماکارونی و برنج به جای غلات کامل
- اجتناب از آجیل و دانه ها
اگر پزشک تشخیص داده است که از رژیم غذایی فیبر نامحلول استفاده کنید، این نوع رژیم می تواند خطر یبوست را افزایش دهد. برای جلوگیری از این امر، مطمئن شوید که مقدار زیادی آب بنوشید و کمی ورزش کنید. در مورد اینکه آیا ممکن است به داروی ملین نیاز داشته باشید با پزشک خود صحبت کنید.
همچنین مهم است که غذای خود را به خوبی بپزید، از خوردن غذاهای سفت اجتناب کنید و قبل از قورت دادن خوب بجوید.
ممکن است مفید باشد که در مورد رژیم غذایی و تغذیه خود با یک متخصص تغذیه صحبت کنید.
پیشگیری از علت انسداد روده
همچنین راه هایی برای پیشگیری از برخی از علل انسداد روده وجود دارد.
به طور مثال اجتناب از کشیدن سیگار، برای کاهش خطر ابتلا به سرطان روده یا فتق بسیار مهم است.
شما همچنین می توانید خطر ابتلا به سرطان روده را کاهش دهید:
- از جمله محصولات لبنی، غلات کامل و فیبر در رژیم غذایی خود و محدود کردن گوشت قرمز و گوشت های فرآوری شده
- حفظ وزن سالم
- بیشتر روزها 30 دقیقه ورزش کنید
- محدود کردن و حذف مشروبات الکلی
- انجام تست های غربالگری سرطان روده
اگر به بیماری روده مانند بیماری کرون مبتلا هستید، مهم است که دستورالعمل های پزشک خود را دنبال کرده تا سعی کنید وضعیت را تحت کنترل داشته باشید.
سوالات متداول درباره انسداد و چسبندگی روده
غذاهای مفید برای چسبندگی روده کدامند؟
- پوره سیب زمینی / پوره سیب زمینی شیرین / سیب زمینی آب پز پوست کنده
- تخم مرغ
- پاستا (همیشه از ماکارونی سفید استفاده کنید)، خشک یا تازه
- رشته فرنگی
- برنج (همیشه از برنج سفید مانند دانه بلند استفاده کنید)
- سوپ خامه ای یا شیری
شایع ترین علت انسداد روده چیست؟
شایع ترین علل ایجاد بافت اسکار پس از جراحی شکم، فتق و سرطان روده بزرگ می باشند.
آیا چسبندگی روده سرطان است؟
خیر. در بیماران سرطانی، چسبندگی ممکن است ناشی از جراحی، تشعشع یا گسترش تومور به بافت های مجاور باشد. جراحی روده یا زنان شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به چسبندگی قرار می دهد.
ایا عمل چسبندگی روده خطرناک است؟
این موارد ممکن است شامل عفونت، خونریزی، لخته شدن خون، آسیب به اندام های مجاور، یا نشت از اتصالات بین قسمت های باقی مانده روده باشد.
درود بسیار عالی ممنون از مطالب آموزنده تون