8 روش عمل جراحی فیستول مقعدی + مراقبت‌های بعد از عمل

عمل فیستول با روش‌های مختلف و همچنین روش لیزر فیستول، از موثرترین راهکارها برای از بین بردن مجراهای عفونی ایجاد شده توسط این عارضه محسوب می‌شود. در روش‌های جراحی، فیستول باز شده و علاوه بر تخلیه عفونت، بافت آسیب‌ دیده نیز ترمیم می‌شود.

این بیماری با درمان‌های خانگی و دارویی قابل بهبود نیست و تنها روش‌های جراحی فیستول می‌توانند به درمان قطعی آن کمک کنند. با این که روش‌های مختلفی برای عمل فیستول وجود دارد، اما میزان اثربخشی آن‌ها یکسان نیست. به همین دلیل، شناخت این تکنیک‌ها و تفاوت‌هایشان نقش مهمی در انتخاب بهترین شیوه درمان دارد. معمولا بهترین روش جراحی بر اساس نوع فیستول، شرایط بیمار و تشخیص پزشک متخصص تعیین می‌شود.

در ادامه این مقاله از کلینیک زارعی، هر یک از این روش‌ها را به‌طور جداگانه بررسی کرده و درباره دوران نقاهت، مزایا و عوارض جراحی فیستول توضیح خواهیم داد.

فیستول چیست؟ از بیماری‌های عفونی ناحیه مقعدی است. این بیماری باعث اتصال غیر طبیعی دو ارگان از بدن به یکدیگر می‌گردد. فیستول معمولا در اثر عفونت درمان نشده آبسه ایجاد می‌شود. این بیماری همراه با علائمی مانند درد، سوزش، خارش، خونریزی و … بروز پیدا می‌کند.

حتما بخوانید: درمان فیستول (سریع و قطعی)

لازم است بدانید که امروزه بهترین روش درمان فیستول با لیزر است که بدون هیچگونه عوارض و طی نیم ساعت به صورت سرپایی در کلینیک زارعی انجام می‌شود.

روش‌های عمل فیستول در زیر، صرفا برای کسب اطلاعات بیماران عزیز نوشته شده است.

فیلم عمل جراحی فیستول

فیلم بالا یک روند کامل از نحوه عمل فیستول با لیزر است. نوع آن فیستول واژن یا وزیکوواژینال بوده که از واژن به مقعد راه پیدا کرده است.

عمل فیستول با تکنیک فیستولوتومی

فیستولوتومی مهمترین و کاربردی‌ترین روش جراحی فیستول مقعدی است. در این روش جراحی مجرای فیستول با استفاده از چاقو باز شده و محتویات آن خارج می شود. در این روش ترمیم از داخل به خارج است. مدت زمان بهبودی پس از این عمل 1الی 2 ماه است.

این روش همراه با ریسک آسیب به عضله اسفنکتر است. اما پزشک تمام سعی خود را خواهد نمود، تا کمترین میزان آسیب به این عضله وارد شود.

همچنین بخوانید: عکس فیستول مقعدی (انواع)

تکنیک جراحی فیستول به روش استن یا ستون

روش استن یا ستون یک جراحی جزئی است که هدفش تخلیه عفونت و باز ماندن مجرای فیستول برای کاهش التهاب و جلوگیری از آسیب به عضلات اسفنکتر و بی اختیاری مدفوع است.

نخ ستون در عمل فیستول معمولا برای فیستول‌هایی استفاده می‌شود که از میان عضلات اسفنکتر عبور می‌کنند. در این روش، یک نخ جراحی نازک (یا گاهی یک لوله باریک تخلیه) داخل مسیر فیستول قرار داده می‌شود و دو سر آن به‌صورت حلقه از پوست بیرون مانده و گره زده می‌شود. این نخ کمک می‌کند مسیر فیستول باز بماند تا چرک و عفونت به‌طور مداوم تخلیه شود و خطر آسیب به عضلات اسفنکتر کاهش پیدا کند.

بعد از عمل چه می‌شود؟
ممکن است کمی درد، قرمزی یا تورم داشته باشید و نشت چرک یا ترشحات هم دیده شود که طبیعی است، چون نخ ستون برای همین تخلیه گذاشته می‌شود. معمولا نخ باید ۶ تا ۱۲ هفته در فیستول بماند و بعد از آن پزشک در صورت نیاز مرحله بعدی جراحی را انجام می‌دهد.

عمل فیستول با تکنیک فلپ آدوانسمنت

تکنیک فلپ آدوانسمنت در مورد فیستول های پیچیده تر و افراد در معرض خطر بی اختیاری مدفوع استفاده می شود. در طی این روش با استفاده از بافت روده و یا پوست اطراف مقعد اقدام به ترمیم فیستول می نمایند. میزان تاثیر این روش درمانی 50% گزارش شده است. ابتلا به بیماری های زمینه ای برای فیستول مثل کرون و کولیت ریسک عود مجدد بیماری را افزایش می دهد.

مطلب پیشنهادی: بهترین جراح فیستول در تهران

پلاگین بیولوژیکی

این روش جراحی شامل ساخت پلاگین بیولوژیکی از مخاط روده بیمار و سپس بخیه زدن آن به مجرای فیستول است. بعد از انجام این جراحی بافت جدید در اطراف این پلاگین شروع به رشد می کند و به این ترتیب بیماری از بین می رود.

میزان موفقیت بعد از این عمل 80% گزارش شده است. برای انجام این جراحی بیمار باید به مدت 24 ساعت در بیمارستان بستری شود. درد، آبسه و جابجایی پلاگین از عوارض احتمالی این روش جراحی فیستول مقعدی هستند.

تکنیک جراحی: پلاگین بیوپروتز

یک پلاگ مخروطی شکل از بافت حیوانی به نام پلاگ پروتز زیستی نیز می تواند برای پر کردن دهانه داخلی فیستول استفاده شود. این با بخیه در جای خود نگه داشته می شود. از آنجایی که دهانه را به طور کامل بسته نمی کند، به فیستول اجازه می دهد به تخلیه ادامه دهد. در نهایت، بافت جدید در اطراف و داخل پلاگ رشد کرده و دستگاه بسته می شود.
این تکنیک با خطر بیشتر عوارضی مانند درد، تشکیل آبسه یا جابجایی پلاگین همراه است.

بستن مجرای فیستول بین اسفنکتریک یا روش لیفت LIFT

لیفت یک درمان دو مرحله ای است که در محوطه کلینیک برای فیستول های پیچیده یا عمیق انجام می شود. در طی روش لیفت جراح این اجازه را پیدا می کند تا به فیستول بین ماهیچه های اسفنکتر دسترسی پیدا کرده و آن را از بین ببرد. در این روش؛ متخصص ابتدا نخ ستون در داخل فیستول قرار می دهد که فیستول به مرور زمان کمی پهن شود. چند هفته بعد ، جراح بافت آلوده را برداشته و دهانه فیستول داخلی را می بندد.

جراحی فیستول مقعدی با کوتر

ممکن است این روش اکثرا برای بیمارانی استفاده شود که کیس مناسب برای لیزر فیستول نیستند. این روش به این شکل است که داخل مجرا فیستول یه درن گذاشته میشود تا پس از جراحی درناژ ادامه پیدا کند. در نتیجه جراح فیستول با استفاده از تیغ مسیر فیستول را برش داده تا چرک تخلیه شود ولی اگر خونریزی زیاد باشد، از الکتروکوتر برای سوزاندن سر عروق استفاده می کند.

تزریق چسب فیبرین

چسب فیبرین حاوی مواد خاصی می باشد که پزشک متخصص به داخل کانال فیستول تزریق می کند. این چسب فیستول را مهر و موم کرده و به بهبودی بیماری کمک می کند. البته این روش خیلی قدیمی بوده و امروزه به تنهایی کاربردی ندارد، مگر همراه با یکی از دو روش لیزر فیستول یا جراحی.

فیستول ها نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند تا از بروز عفونت های جدی یا سایر مشکلات جلوگیری شود. گزینه های درمانی شامل داروها، جراحی یا ترکیبی از هر دو روش است.

عوارض بعد از عمل فیستول مقعدی

انجام جراحی فیستول مقعدی بی شک بدون عوارض نخواهد بود. این عوارض غالباً کوتاه مدت بوده و پس از مدتی رفع می‌شوند. عوارض عمل جراحی فیستول مقعدی عبارتند از :

• درد
• خونریزی
• بی اختیاری در دفع گاز و مدفوع به سبب آسیب به عضلات مقعد در اثر جراحی
• مشکل دفع ادرار
• عفونت در صورت ترمیم نشدن کامل مجرای مقعد
• تورم و ترشح
• تب
• تهوع
• یبوست

از آنجایی که تمامی روشهای جراحی فیستول همراه با عوارض متعددی است و مشکلات مختلفی را به همراه دارد، امروزه کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. درمان فیستول با لیزر بهترین جایگزین برای جراحی بوده زیرا با استفاده از اشعه مادون قرمز اقدام به از بین بردن مجرای ایجاد شده می نماید و هیچ یک از مشکلات و عوارض روشهای جراحی مانند درد، خونریزی، عفونت، بستری شدن بیمارستان، بی اختیاری و .. را ندارد.

مراقبت‌های بعد از عمل جراحی فیستول

انجام مراقبت هایی خاص به نتیجه گیری از درمان و جلوگیری از عوارض احتمالی کمک می کند. برخی از این مراقبت ها عبارتند از :

• مصرف مسکن‌ها به جهت کاهش درد
• مصرف آنتی بیوتیک به منظور جلوگیری از عفونت
• تعویض مرتب پانسمان، به منظور جلوگیری از عفونت
• جلوگیری از یبوست، برای این منظور لازم مصرف فیبر، آب کافی و در صورت لزوم ملین را در رژیم غذایی خود قرار دهید.
• حمام سیتز، قرار دادن ناحیه کفل و لگن در آب به تسریع روند درمان و جلوگیری از عفونت زخم کمک می کند.
• اجتناب از وارد آوردن فشار بر زخم فیستول، بهترین راهکار این است که برای نشستن از یک بالش دوناتی شکل کمک بگیرید.

با ترشح بعد از عمل فیستول چه کنیم؟

داشتن ترشحات یا خروج خونابه پس از عمل جراحی طبیعی است. اگر چه ممکن است که این ترشحات تا دو هفته هم طول بکشند ولی پس از عمل به مرور زمان کمتر شده و قطع می شوند.

بهترین کار برای جلوگیری و تسریع در روند از بین بردن ترشحات در خانه استفاده از کمپرس یخ می باشد. البته این مورد هم با مشورت پزشک باید انجام شود. توجه کنید که محل را مرتب باید تمیز کرده و از تجمع چرک و ترشحات جلوگیری کنید.

اگر زخم فیستول بعد عمل در خانه خونریزی کرد چه کنیم؟

احتمالاً بعد از عمل خونریزی کمی از زخم یا مقعد خواهید داشت. ممکن است به خصوص پس از پانسمان، یا روی مدفوع یا دستمال توالت هنگام پاک کردن خود متوجه این موضوع شوید.

این اتفاق طبیعی بوده و جای نگرانی نیست. همچنین ممکن است برای چند هفته از زخم ترشح داشته باشید. ایده خوبی است که یک پد کوچک داخل شلوار خود همیشه داشته باشید که لباس شما را از هر گونه لکه محافظت کند. در موارد بعید که خونریزی شدید و بیشتری دارید، باید سریعا با پزشک خود تماس بگیرید.

دفع مدفوع و اجابت مزاج بعد از جراحی فیستول چگونه است؟

از روز بعد از عمل معمولا پزشک برای شما ملین تجویز می کند. استفاده از ملین ها باعث نرم شدن مدفوع و تحریک عمل روده می شود.

ممکن است برای یک یا دو روز روده های شما احساس دفع نداشته باشند و زمانی هم که احساس رفتن به دستشویی کردید، ممکن است کمی ناراحتی و خونریزی کمی وجود داشته باشد.

داروهای مسکن معمولی طبق تجویز به کنترل ناراحتی و درد کمک می کنند. اغلب ایده خوبی است که 30 دقیقه تا 1 ساعت قبل از اینکه قصد اجابت مزاج داشتید از داروهای مسکن استفاده کنید.

دوره نقاهت بعد عمل جراحی

موارد زیر را می‌توان به عنوان دوران نقاهت بعد از عمل فیستول در نظر گرفت:

• در عرض 1-2 ساعت پس از عمل، شما با کمک پزشک یا همراه خود توانمند خواهید شد که بلند شوید و راه بروید
• شما ممکن است به طور معمول غذا بخورید و بنوشید، و مانند قبل به روال روزمره خود طبق نظر پزشک، ادامه دهید
• رژیم غذایی پرفیبر و مصرف مایعات حداقل 6-10 لیوان آب در روز ضروری است
• معمولا همان روزی که جراحی انجام شده، از بیمارستان مرخص خواهی شد.
• ممکن است بین 1 تا 3 روز دفع نداشته باشید که این طبیعی است.
• در ابتدا مقدار کمی خونریزی یا ترشح دارید که ناراحت کننده است.
• در چند هفته اول ممکن است متوجه تغییراتی در توانایی خود برای کنترل روده ها شوید
• باد روده؛ هر زمانی که احساس دفع باد داشتید، باید آن را رها کنید.
• محدودیت‌هایی در فعالیت های همیشگی وجود دارد که می‌توانید با مشورت پزشک آنها را مدیریت کنید. مانند بلند کردن اجسام، رانندگی و بازگشت به محل کار.

راه رفتن بعد از عمل فیستول

مدت‌ زمان شروع راه رفتن بعد از عمل فیستول به نوع جراحی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد و باید طبق نظر پزشک انجام شود. معمولا توصیه می‌شود بیمار از همان روزهای ابتدایی، با حرکت‌های سبک و آهسته فعالیت‌های روزمره خود را شروع کند.

تحرک و پیاده روی ملایم برای سرعت بخشیدن به روند بهبودی مفید است، زیرا به بهبود گردش خون، جلوگیری از لخته‌ شدن خون و کاهش یبوست کمک می‌کند و در نتیجه فشار کمتری به زخم جراحی فیستول وارد می‌شود.

بعد از عمل فیستول چه بخوریم؟

داشتن رژیم غذایی مناسب یکی از نکات مهم بعد از عمل فیستول است که باید به آن توجه کرد. چون تغذیه تاثیر مستقیم بر حرکات روده و عمل دفع دارد، استفاده از فیبر و مایعات کافی می‌تواند به نرم شدن مدفوع و جلوگیری از یبوست و ایجاد فشار در ناحیه جراحی کمک کند.

غذاهایی که باید بعد از عمل فیستول بخوریم:

• آب و مایعات کافی: نوشیدن منظم آب باعث نرم‌ شدن مدفوع و جلوگیری از یبوست می‌شود.
• مواد غذایی حاوی فیبر: میوه‌ها، سبزیجات تازه و غلات کامل به بهبود عملکرد روده کمک می‌کنند.
• روغن زیتون: مصرف مقدار کمی روغن زیتون می‌تواند حرکات روده را تسهیل کرده و از یبوست پیشگیری کند.
• عسل: دارای خواص ضد التهابی و ترمیم‌ کننده بوده و می‌تواند به تقویت بدن کمک کند.
• سیر و پیاز: این دو ماده غذایی به‌ عنوان آنتی‌ بیوتیک طبیعی شناخته می‌شوند و در کنترل عفونت نقش دارند.

غذاهای ممنوعه بعد از جراحی فیستول:

بعد از عمل فیستول بهتر است از مصرف غذاها و نوشیدنی‌هایی که باعث یبوست، تحریک روده یا افزایش التهاب می‌شوند خودداری کنید. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• غذاها و ادویه‌های تند و گرم (انواع فلفل و ادویه‌ جات تند مثل زنجبیل و زیره)
• خوراکی‌هایی که هضم سختی دارند (گوشت قرمز، غذاهای چرب، سرخ‌ کرده و فست‌ فود، غذاهای فرآوری‌ شده و کنسروی)
• لبنیات پرچرب و برخی پنیرها (چون ممکن است یبوست را تشدید کنند)
• نوشیدنی‌های نامناسب (نوشابه‌های گازدار، نوشیدنی‌های کافئین‌ دار مثل چای، قهوه و مشروبات الکلی)

بهترین جراح یا دکتر فیستول

برای درمان فیستول، بهترین راه این است که به یک جراح عمومی یا جراح تخصصی روده‌ها و مقعد مراجعه کنید. انتخاب یک جراح با تجربه و تخصص در درمان فیستول بسیار مهم است. برای یافتن بهترین دکتر فیستول، می‌ توانید از منابع زیر استفاده کنید:

1. سامانه‌های اینترنتی: می‌توانید به وب‌سایت‌ های معتبری که اطلاعات درباره پزشکان و جراحان مختلف را ارائه می‌دهند، مراجعه کنید و نظرات بیماران قبلی را مطالعه کنید.
2. پزشکان و دوستان: ممکن است دوستان یا افرادی که تجربه درمان فیستول دارند، به شما پزشک خوبی را معرفی کنند.
3. بیمارستان‌ ها و مراکز درمانی: برخی بیمارستان‌ ها و مراکز درمانی دارای تیم‌ های تخصصی برای درمان فیستول هستند. می‌توانید با تماس با این مراکز، اطلاعات بیشتری درباره پزشکان آنجا بدست آورید.
4. انجمن‌ها و سازمان‌ های حرفه‌ ای: انجمن‌های پزشکی و سازمان‌های حرفه‌ای معمولاً لیست پزشکان تخصصی را منتشر می‌کنند که ممکن است به شما کمک کند.

در هنگام انتخاب دکتر فیستول، حوصله‌ای با تجربه، تخصص و روش‌های درمانی مورد استفاده او را بررسی کنید.

سوالات متداول عمل جراحی فیستول