حمام سیتز (Sitz bath) چیست | خواص نشستن در آب نمک

حمام سیتز یا نشیمن که با نام sitz bath نیز شناخته می شود. یکی از روشهای درمان انواع مشکلات و اختلالات ناحیه مقعدی است. این روش نوعی آب درمانی است که می تواند تاثیرات مثبت بسیاری در کاهش درد و التهاب یا ورم کردن ناحیه مقعدی داشته باشد.

برای انجام این روش درمانی لازم است، ناحیه کفل و لگن برای مدت زمان حدودی 15 الی 20 دقیقه در آب نسبتاً گرم قرار گیرد. ما با همراه باشید تا با نحوه آماده کردن و تاثیرات آن آشنایی یابید.

مطلب پیشنهادی: بهترین دکتر بواسیر در تهران کیست؟

حمام سیتز چیست (Sitz Bath) ؟

حمام سیتز یک لگن شامل آب گرم و کم عمق است که برای تسکین درد، سوزش یا رفع خارش پرینه و مقعد استفاده میشود. پرینه ناحیه بین باسن (مقعد) و اندام تناسلی خارجی شما (بیضه یا فرج) است. خیساندن ناحیه پرینه در آب گرم با شل کردن اسفنکتر مقعدی (حلقه ماهیچه هایی که در پایین مقعد باز و بسته می شوند) اسپاسم عضلانی را کاهش می دهد.

Relaxing these muscles improves the blood circulation in your anal tissues, which promotes healing and reduces pain.

آرام کردن این ماهیچه ها گردش خون را در بافت های مقعدی بهبود بخشیده که در نتیجه باعث بهبودی و کاهش درد مقعد می شود.

my.clevelandclinic.org

تهیه حمام سیتز یا حمام نشیمن

برای تهیه حمام سیتز مراحل زیر را دنبال کرده و برای تاثیرگذاری بیشتر به نکات زیر توجه کنید.

• برای ساخت این حمام می توانید از لگن یا وان حمام استفاده کرده یا لگن مخصوص سیتز بث ( sitz bath ) که بر روی درپوش توالت فرنگی نصب می شود، را تهیه نمایید.
• رعایت بهداشت در این مورد امری ضروری محسوب می شود، زیرا ممکن است باعث انتقال عفونت شده و وضعیت را وخیم تر نماید.
• برای ضد عفونی کردن می توانید از مواد ضدعفونی کننده و بهداشتی استفاده نموده و سپس با دقت آن را پاک نمایید تا موجب التهاب پوست نشود.

مطلب پیشنهادی: بواسیر بعد از زایمان طبیعی و سزارین

• سپس لگن مورد نظر را با آب نسبتاً گرم پر نمایید، به گونه ای که نه آب سرد باشد و نه پوست بسوزد.
• مقدار آب باید به میزانی باشد که تمامی نواحی باسن و کفل را پوشش دهد.
• به منظور افزایش تاثیرگذاری می توانید مقدار نمک اپسوم، جوش شیرین، سرکه و ..را به آب بیافزایید.
• حداقل برای 15 دقیقه در این بنشینید.
• در مرحله آخر ناحیه کفل را با استفاده از حوله نرم خشک کنید.

روش استفاده از حمام سیتز چگونه است؟

به این نکته توجه کنید؛ کسانی که دسترسی به تهیه حمام سیتز ندارند، میتوانند از تشت آب گرم استفاده کنند.

حمام سیتز مخصوص توالت فرنگی است. که معمولاً به‌ صورت یک کیت عرضه می‌ شود که شامل یک لگن کم‌ عمق، کمی بزرگ‌ تر از دهانه توالت فرنگی، و یک کیسه پلاستیکی با لوله‌ ای بلند است. این کیسه با آب گرم پر شده و از طریق لوله، لگن را پر می‌ کند. این کیت‌ ها را می‌توان از فروشگاه‌ ها یا به‌ صورت آنلاین سفارش داد.

در هر دو روش، قبل از استفاده، وان یا تشت را کاملاً بشویید. در صورت استفاده از تشت پلاستیکی، آن را روی کاسه توالت قرار داده و با نشیمن‌ گاه توالت بپوشانید.

وان یا تشت را با آب گرم کافی (حدود ۸ تا ۱۰ سانتی‌ متر) پر کنید تا ناحیه پرینه را بپوشاند. دمای مناسب آب حدود ۴۰ درجه سانتی‌ گراد است. از داغ نبودن آب اطمینان حاصل کنید تا از سوختگی جلوگیری شود.

در صورتی که از تشت پلاستیکی استفاده می‌ کنید، می‌ توانید قبل از نشستن آن را مستقیماً پر کنید یا بعد از نشستن، با استفاده از کیسه و لوله، آب را اضافه کنید. در صورت سرد شدن آب، می‌ توان آب گرم جدیدی از طریق کیسه اضافه کرد.

حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب بمانید. برای حمام سیتز نیازی به نمک اپسوم نیست، زیرا آب گرم به‌ تنهایی کافی است. استفاده از نمک، روغن یا سایر مواد ممکن است باعث تحریک پوست شود. در برخی شرایط، پزشک ممکن است حمام سیتز دارویی تجویز کند. در این صورت، فقط طبق دستور پزشک مواد افزودنی را به آب اضافه کنید.

پس از حمام، ناحیه مقعد و پرینه را با یک حوله تمیز به‌ آرامی خشک کنید. از مالش یا سابیدن خودداری کنید تا از تحریک پوست جلوگیری شود. سپس آب را تخلیه کرده و وان یا تشت را تمیز کنید.

کاربرد حمام سیتز یا حمام نشیمن

از حمام نشیمن می توان درمان انواع مشکلات و اختلالات ناحیه مقعدی استفاده نمود. مهمترین مشکلاتی که با استفاده از این حمام بهبود می یابند، عبارتند از :

• دوران پس از زایمان
•  عمل های جراحی مقعدی
•  شقاق مقعدی
•  پروستاتیت
•  هموروئید
• آبسه مقعدی
•  پرولاپس رکتوم
•  زخم‌های تناسلی
• عفونت مهبل

خواص نشستن در تشت آب گرم یا حمام نشیمن برای بیماریهای مقعدی

از مهمترین تاثیرات این حمام می توانیم به این موارد اشاره کنیم :

• کنترل التهاب
• کاهش درد
• رفع سوزش و خارش
• درمان یبوست
• افزایش گردش خون

تاثیر نشستن در آب گرم برای بواسیر یا هموروئید

بواسیر یا هموروئید نوعی از بیماری های مقعدی است، این بیماری در اثر تورم و اتساع عروق در ناحیه مقعدی ایجاد می شود. این بیماری علائمی از جمله درد، سوزش، خارش ایجاد می کند. یکی از راهکارهای درمان بواسیر استفاده از حمام سیتز است.

آب گرم می تواند تاثیرات بسیاری در روند درمان بواسیر، به خصوص بعد از عمل و نیز پیشگیری از این بیماری داشته باشد زیرا آب گرم عضلات این ناحیه از بدن را شل نموده و این امر خود در روند درمان تاثیرگذار است. یکی از کاربردهای این حمام درمان و بهبودی یبوست است که خود می تواند بر فرآیند درمان و جلوگیری از بواسیر تاثیر بگذارد و همچنین درد و التهاب ناشی از بواسیر را کاهش می دهد.

به یاد داشته باشید، حمام سیتز تنها در برطرف نمودن علائم بیماری تاثیر گذار است و به درمان علت اصلی بیماری کمکی نمی کند. پس در مواقعی که بعد از یک هفته بهبودی حاصل نشد و یا علائم تشدید شد، باید به دکتر هموروئید مراجعه کنید.

مطلب پیشنهادی: لیزر هموروئید (درمان قطعی و سریع)

مضرات نشستن در آب نمک

نشستن در آب نمک مانند استفاده از نمک ایپسوم به عنوان محلول برای درمان بیماریهای مقعدی معمولا برای تسکین علائمی مانند خارش و سوزش توصیه میشود. اما استفاده بی رویه و طولانی مدت میتواند عوارضی در پیش داشته باشد.

عوارض نشستن در آب نمک برای مقعد عبارتند از:

1. خشک شدن سوراخ مقعد و پوست اطراف آن: استفاده از نمک در طولانی مدت می تواند پوست را خشک کند.
2. بالا بردن سطح حساسیت پوست: اگر مبتلا به عارضه هایی از جمله شقاق (فیشر)، بواسیر (هموروئید) یا هر گونه بیماری در ناحیه مقعد هستید، پوست شما آسیب پذیر تر از سایر افراد است.
3. بر هم زدن تعادل PH پوست: مصرف طولانی مدت آب نمک می تواند میزان PH پوست شما را به هم بزند. در نتیجه پوست مستعد جذب میکروباکتری و عفونت میشود.
4. بدتر کردن شرایط پوست: در بیمارانی که مبتلا به هر یک از بیماریهای پوستی مانند پسوریازیس یا اگزما هستند، این روش اصلا توصیه نمیشود.
5. ایجاد واکنش های آلرژیک: برخی از بیماران نشانه هایی آلرژیک مانند خارش، سوزش، التهاب و قرمزی را پس از انجام حمام سیتز نمک تجربه کردند.

نشستن در آب گرم برای شقاق

حمام سیتز نشستن در تشت آب گرم بوده که می توانید برای تمیز کردن و مراقبت از شقاق از آن کمک بگیرید. آب داخل لگن باید باسن و ناحیه تناسلی را بپوشاند. شما باید حداقل 20 دقیقه، 2 تا 3 بار در روز حمام سیتز بگیرید تا تاثیر مثبتی روی زخم شقاق خود ببینید. حمام سیتز را می توان در وان حمام یا با کمک کیت از داروخانه تهیه کرد.

مطلب پیشنهادی: لیزر شقاق فوری و سریع

برای بعد از زایمان

پس از زایمان یا درمان هموروئید بعد از زایمان ، ممکن است درد و تورم در ناحیه پرینه خود احساس کنید. این ممکن است چه زایمان طبیعی داشته باشید و چه سزارین. حمام سیتز می تواند به تسکین هرگونه درد و تورم کمک کرده و همچنین باعث بهبودی در ناحیه شود.

حمام سیتز برای کیست بارتولین

کیست بارتولین نوعی کیست است که می‌تواند روی لبه ها در نزدیکی دهانه واژن ایجاد شود. این می تواند زمانی اتفاق بیفتد که در دهانه یکی از غدد بارتولین، که مایعی تولید شده که به روان شدن واژن شما کمک می کند، انسداد ایجاد شود. حمام نشسته ممکن است به ترکیدن و تخلیه کیست بارتولین به خودی خود کمک کند.