13 علت خارش مقعد + درمان خانگی خاریدن باسن + تشخیص علت

خارش مقعد احساس خارش طولانی مدت یا لحظه ای همراه با سوزش در ناحیه مقعد است که گاهی فرد را مضطرب می کند و بیمار از بیان آن خجالت می کشد. این عارضه‌ی آزاردهنده می تواند به دلیل (علت خارش مقعدی) ساده ای مانند پوشیدن لباس های تنگ بوده یا در مواقع جدی از علائم انواع بیماری ها باشد که در مردان چهار برابر بیشتر از زنان بروز پیدا می کند.

Pinworm infection (called enterobiasis or oxyuriasis) causes itching around the anus which can lead to difficulty sleeping and restlessness.عفونت ناشی از کرم سوزنی (به نام انتروبیازیس یا اکسیوریازیس) باعث خارش در اطراف مقعد شده که می تواند منجر به مشکل در خواب و بی قراری شود.

علائم عفونت کرم سوزنی معمولاً خفیف بوده و همراه با تخم گذاری کرمک ماده است که برخی از افراد آلوده هیچ علامتی ندارند.

https://www.cdc.gov

دلایل یا علت خارش مقعد (خاریدن باسن) بزرگسالان چیست؟

دلایل خارش مقعد غالباً مربوط به مشکلات پوستی یا داخلی است.

مشکلات پوستی ناشی از این عارضه شامل موارد زیر است:

1. درماتیت آتوپیک (نوعی اگزما)
2. جوش مقعدی
3. اصطکاک بیش از حد به ناحیه مقعد ، مانند پاک کردن خشن بعد از اجابت مزاج
4. صابون یا مواد شوینده عطری
5. عدم توجه به بهداشت کامل بعد از اجابت مزاج
6. پسوریازیس
7. کثیفی لباس زیر: لباس زیرهایی که داخل الیاف آنها پلاستیک به کار رفته عموما منجر به ایجاد رطوبت در ناحیه میشوند. در نتیجه خارش ایجاد میشود.

مطلب پیشنهادی: بهترین دکتر بیماریهای مقعدی در تهران

بیماری هایی که می تواند باعث ایجاد خارش مقعد شود عبارتند از:

1. تحریک های ناشی از رطوبت مداوم موجود در ناحیه مقعد در اثر اسهال مکرر، مدفوع آبکی و بی اختیاری مدفوع.
2. تورم و التهاب مویرگ ها و رگ های خونی اطراف عضله مقعد می تواند منجر به بواسیر یا هموروئید شود که بسته به نوع بواسیر مستعد خارش مقعد خواهند بود.
3. عفونت های انگلی،  مقاربتی، باکتریایی
4. شقاق مقعدی پارگی در عضله مقعد است که در اثر فشار زیاد به ناحیه رکتوم به شکل اشکهای کوچکی در پوست اطراف مقعد ایجاد می شود که معمولا باعث خارش و خونریزی در ناحیه مقعد می شوند و بیشتر از انواع بواسیر تمایل به ایجاد درد دارند.
5. تومورهای مقعد
6. فیستول مقعدی یک کانال غیر طبیعی از روده بزرگ یا کوچک به سمت پوست اطراف مقعد است که با ترشحات عفونت در اطراف مقعد می تواند خارش های آزار دهنده ای ایجاد کند.

دلایل دیگر شامل مصرف ملین یا داروهای دیگری است که باعث اسهال می شود و برخی از غذاها و خوراکی نیز با این عارضه نیز ارتباط مستقیم دارند مانند :

• شکلات
• غذاهای ادویه دار و تند
• نوشیدنی های کافئین دار
• گوجه فرنگیها
• میوه های خانواده مرکبات

دلیل خارش مقعدی کودکان

خارش مقعدی در کودکان ممکن است به دلیل عوامل مختلفی از جمله عفونت‌های قارچی، عفونت‌های باکتریایی، عوامل آلرژیک، تغییرات در رژیم غذایی، یبوست، تحریک شدن پوست مقعدی و… رخ دهد.

بعضی از دلایل خارش مقعدی در کودکان عبارتند از:

1. عفونت‌ های قارچی: قارچ‌هایی مانند کاندیدا ممکن است باعث عفونت‌ های قارچی در ناحیه مقعدی شوند که با خارش و التهاب همراه هستند.
2. عفونت‌ های باکتریایی: برخی باکتری‌ ها مانند باکتری‌ های E.coli و سالمونلا ممکن است باعث عفونت‌ های باکتریایی در نواحی نشیمنگاه شوند که با خارش و التهاب همراه هستند.
3. عوامل آلرژیک: برخی کودکان ممکن است به عوامل آلرژیک مانند غذاهای خاص، مواد شوینده و… حساسیت داشته باشند که با خارش همراه هستند.
4. تغییرات در رژیم غذایی: تغییرات در رژیم غذایی مانند مصرف غذاهای چرب و سنگین و کمبود مایعات ممکن است باعث خشک شدن پوست شده که با خارش همراه هستند.
5. یبوست: یبوست ممکن است باعث تحریک پوست شود و خارش ایجاد کند.
6. تحریک شدن پوست باسن: تحریک شدن پوست مقعدی مانند برخورد با پوشک، استفاده از صابون قوی و… ممکن است باعث خارش شود.
7. بیماری‌ های پوستی: برخی بیماری‌های پوستی مانند اگزما و پسوریازیس با خارش در این ناحیه از بدن همراه هستند.
8. عوامل روانی: برخی کودکان ممکن است به عوامل روانی مانند استرس و اضطراب حساس باشند که با خارش مقعدی همراه هستند.

در صورت بروز خارش مقعدی در کودکان، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا علت آن تشخیص داده شود و درمان مناسب را تجویز کند.

درمان فوری خارش مقعد و کرمک با روشهای پزشکی

درمان خارش مقعد بستگی به علت آن دارد و باید علت زمینه ای این عارضه درمان شود.

1. اگر خارش ناشی از عفونت باشد، پزشک می تواند برای درمان آن، یک داروی ضد قارچ یا ضد باکتری تجویز کند. پمادهای تجویز شده با دوزهای استروئیدی بالاتر نیز می توانند خارش و التهاب را کاهش دهند.
2. بواسیرهایی که باعث خارش باسن می شوند ممکن است به درمان های تهاجمی مانند رابربند برای کوچک کردن بافت هموروئیدی یا درمان بواسیر با لیزر یا جراحی احتیاج داشته باشند.
3. برای درمان خارش و سوزش ناشی از فیستول مقعدی با جراحی و مسدود کردن کانالی که باعث خروج ترشحات مقعدی بر سطح پوست اطراف مقعد شده است می‌توان خارش و سوزش ناشی از آن را از بین برد.
4. اگر علت خارش باسن، شقاق مقعدی باشد می توان با یک رژیم غذایی پرفیبر و کنترل یبوست از تشدید شقاق مقعدی جلوگیری کرد اما در مواردی که شقاق مقعدی به علت تنگی دریچه‌ی مقعدی ایجاد شده باشد باید با روش های تهاجمی تر مانند درمان شقاق با لیزر و جراحی و برداشتن قسمتی‌از عضله‌ی دریچه‌ای آن بیماری را کنترل کرد و از عوارض آن همچون خارش و سوزش مقعدی پیشگیری کرد.
5. برای کنترل اسهال مزمن می توانید از یک داروی ضد اسهال مانند ایمودیوم استفاده نمایید.
6. اجتناب از غذاها و داروهای شناخته شده برای ایجاد خارش در مقعد نیز می تواند علائم را کاهش دهد.

درمان خارش مقعدی خانگی

برای درمان خارش مقعد در خانه می توانید موارد زیر انجام دهید:

• یکی از سریعترین روش های رفع خارش مقعد استفاده از وازلین است، هنگامی که احساس خارش کردید در آن ناحیه کمی وازلین بمالید سریعا این احساس رفع خواهد شد.
• در هنگام استحمام محل را با آب و یک شوینده ملایم تمیز کنید.
• بعد از اجابت مزاج و حمام کردن، ناحیه مقعد را کاملاً خشک کنید.
• از خراشیدن ناحیه مقعد خودداری کنید.
• از استفاده از محصولات حمام که حاوی عطر یا رنگ هستند ، خودداری کنید زیرا باعث تحریک پوست و یا ایجاد واکنش آلرژیک می شود.
• از کاغذ توالت های نرم استفاده کنید.
• لباس زیر پنبه ای که خیلی تنگ نباشد بپوشید.
• با دستمال مرطوب یا کاغذ توالت مرطوب شده با آب مقعد را تمیز کنید تا از ماندن مدفوع روی پوست مقعد جلوگیری شود.

• می توانید بلغور جو، نمک اپسوم یا یک فنجان سرکه سیب به آب گرم هنگام حمام خود اضافه کنید همچنین نشستن در حمام سیتز بعد از حرکت روده می تواند به کاهش سوزش و خارش کمک کند. همیشه بعد از حمام ناحیه مقعد را به آرامی خشک کنید.
• برای خروج سموم و میکروب‌های خطرناک از مجرای گوارش‌تان روزانه 10 الی 12لیوان آب بنوشید. این کار به کاهش خارش و درد مقعد نیز کمک می کند.
• از کمپرس یخ در ناحیه ای که احساس خارش می کنید استفاده کنید موجب کاهش التهاب می شود.
• اگرچه خاراندن ناحیه مقعد می تواند احساس خارش را تسکین دهد اما باید ار این کار خودداری نمایید زیرا خاراندن باعث آزار پوست و التهاب این ناحیه می شود.
• روغن نارگیل با خاصیت ضد میکروبی، ضدقارچ، و ضد باکتری که دارد، می‌تواند عفونت مقعد را کاهش دهد می توانید مقداری روغن نارگیل گرم شده را اطراف ناحیه‌ی مقعد بمالید تا احساس سوزش و خارش اطراف آن را کاهش دهد.
• آلوئه‌وا با خاصیت تسکین‌دهندگی و آرام‌بخش می تواند  به بهبود التهاب، درد، و خارش ناحیه مقعد کمک کند.
• شیرین‌بیان یکی از درمان‌های خانگی است که برای مراقبت از پوست نیز عالی است. این گیاه دارویی خارش، پسوریازیس، اگزما، سوزش، و قرمزی پوست را درمان می‌کند.

برای درمان خارش مقعد همچنین می توانید چندین کرم های موضعی بدون نسخه خریداری کنید. اینها شامل اکسید روی ، کرم هیدروکورتیزون یا کرم کپسایسین موضعی است.

درمان دارویی خارش مقعد و کرمک با پماد

داروهای نام برده در زیر برای درمان این شرایط ناخوشایند استفاده میشوند. البته که باید قبل از استفاده از هر دارو با پزشک مشورت کنید و داروهای زیر صرفا جنبه معرفی دارند:

• پماد هیدروکورتیزون: داروی hydrocortisone هیدروکورتیزون رکتال (کرم یا شیاف) یک داروی استروئیدی است که برای تسکین موقت خارش، تورم یا سوزش ناشی از هموروئید یا سایر شرایط اطراف مقعد شما (دریچه راست روده) استفاده می شود.
• پماد رکتول: برای تسکین علامتی درد و خارش همراه با هموروئید، شقاق، خارش آنورکتال و سایر شرایط غیر عفونی آنورکتال.
• پماد لیدوکائین: لیدوکائین یک بی حس کننده موضعی (داروی بی حس کننده) است. با مسدود کردن سیگنال های عصبی در بدن شما کار می کند.
• پماد مترونیدازول: مترونیدازول متعلق به دسته داروهایی است که به عنوان آنتی بیوتیک شناخته می شوند. با از بین بردن باکتری ها یا جلوگیری از رشد آنها عمل می کند. در نتیجه ممکن است برای خارش مقعد استفاده شود.

علائم خارش یا خاریدن مقعد

علاوه بر خارش در ناحیه مقعد ، ممکن است شما نیز علائم زیر را تجربه کنید :

• سوزش
• درد مقعدی
• قرمزی قابل مشاهده پوست اطراف مقعد
• التهاب
• زخم
• بثورات پوستی
• خونریزی از مقعد
• خون در مدفوع

مطلب پیشنهادی: تفاوت زگیل تناسلی با جوش چیست

A fungus, like the one that causes most vaginal yeast infections, can also cause anal itching. And certain kinds of bacteria can, too.

نوعی قارچ، مانند قارچی که باعث بیشتر عفونت های قارچی واژن می شود، می تواند باعث خارش مقعد نیز شود. همچنین انواع خاصی از باکتری ها نیز می توانند این عارضه را ایجاد کنند.

webmd.com

به عنوان مثال، عفونت پوستی استاف می تواند تقریباً در هر جایی از جمله ناحیه اطراف مقعد شما اتفاق بیفتد. همان نوع باکتری که باعث گلودرد استرپتوکوکی می شود می تواند باعث ایجاد بثورات قرمز و خارش دار در اطراف مقعد شود. این عارضه در کودکان بیشتر از بزرگسالان است.

انواع خارش مقعدی

به طور کلی می توان گفت که این عارضه به 2 بخش تقسیم میشود:

• خارش حاد یا ایدیوپاتیک: این نوع معمولا به صورت لحظه ای بوده و بعد از چند ثانیه قطع میشود. همچنین ممکن است فرد چند بار در روز آن را تجربه کند.
• خارش مزمن: نوع مزمن بر خلاف حاد، لحظه ای نبوده و فرد ممکن است در طول روز به صورت مزمن و نسبتا دائمی خارش را در مقعد خود حس کند که با عرق کردن و رطوبت ناحیه بیشتر میشود. معمولا دلایل آن شامل بیماریهایی از جمله عفونت ها، بیماری های سیستمیک، درماتیت تماسی و سایر امراض پوستی هستند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

علائم خارش باسن به ندرت یک وضعیت اورژانسی خواهد بود به استثنا در مواردی که خونریزی از روده اتفاق بیفتد . خونریزی ممکن است علامت خونریزی مکرر دستگاه گوارش باشد.

درصورتیکه این عارضه زندگی روزمره شما را مختل کرده و حتی بعد از درمان های خانگی علائم تشدید پیدا کرد حتما به پزشک مراجعه نمایید.

قبل از مراجعه به پزشک شما باید لیستی تهیه نمایید از موارد زیر:

• علائمی که داشته اید حتی مواردی که ممکن است با خارش مقعد بی ارتباط باشد.
• چه مدت است که این علائم را احساس می کنید.
• تمام داروها ، ویتامین ها و مکمل ها همراه با دوزی که مصرف می کنید.
• سؤالاتی که باید از پزشک خود بپرسید.

سوالاتی که باید در ذهن داشته باشید هنگام مراجعه به پزشک:

• به چه آزمایشاتی نیاز دارم؟
• آیا این مشکل موقتی است؟
• چه درمانی وجود دارد؟ کدام یک را پیشنهاد می کنید؟
• فکر می کنید نیاز به یک متخصص دارم؟

سوالاتی که پزشک ممکن است از شما در هنگام معاینه بپرسد.

• آیا علائم شما مداوم بوده است یا گاهی دچار خارش و دیگر علائم می شوید؟
• علائم شما چقدر شدید است؟
• آیا اخیراً در حرکات روده تغییری (مانند اسهال) مشاهده کردید؟
• از چه نوع صابونی یا سایر محصولات روی بدن استفاده می کنید؟
• در صورت بروز چه علائمی، خارش شما تشدید می شود؟
• آیا متوجه تغییرات دیگری در سلامت عمومی خود شده اید؟
• آیا دیگران در خانه علائم مشابهی هستند؟

پیشگیری از خارش مقعد چگونه است؟

تصحیح سبک زندگی می تواند به جلوگیری از خارش مقعد کمک کند. روش های پیشگیری شامل موارد زیر است:

• داشتن یک رژیم غذایی سالم و پرفیبر و انجام  ورزش منظم می تواند به تقویت دستگاه گوارش برای جلوگیری از اسهال و بواسیر کمک کند.
• تصحیح عادات بهداشتی مانند خودداری از خراشیدن و تمیز و خشک نگه داشتن  ناحیه مقعد می شود.
• پوشیدن لباس گشاد با الیاف طبیعی و قابل تنفس می تواند تحریک و رطوبت را به حداقل برساند.
• پرهیز از صابون و مواد شوینده با رنگ و عطر

عوارض

عوارض خارش مقعدی شامل موارد زیر است:

1. تحریک پوست محل خارش و بروز التهاب و قرمزی در این ناحیه
2. درد و سوزش در محل خارش
3. احساس ناراحتی و عدم راحتی در محل مقعد
4. خشکی و ترشح کم در محل مقعد
5. بروز عفونت‌های باکتریایی و قارچی در محل خارش
6. بروز شقاق های پوستی در محل خارش به دلیل خارش زیاد
7. اختلال در خواب به دلیل عدم راحتی و خارش در محل مقعد
8. افزایش ریسک بروز سرطان پوست در محل خارش به دلیل تحریک مداوم پوست در این قسمت